Oh Vietnam, met je miljoenen scooters, indrukwekkende (en eenzijdige) geschiedenis, prachtige rijstvelden, gekke taal en toch wel soms wat opdringerige bevolking. Wat een verademing was Laos, met monniken in de mooiste kleur oranje, oneindig veel tempels, onwaarschijnlijk steile bergtoppen, zwaaiende kinderen en bijzondere vriendschappen. En Myanmar, als grote onbekende. Toeristischer dan verwacht, maar verrast door de bijzondere cultuur, de soms hartverscheurende politieke situatie, de paard-en-wagen-taxi’s. De zon zien opkomen boven de miljoenen tempels van Bagan – als in een droom. Van de zon op naar de sneeuw in Nepal, bijna voor het eerst in de bergen. Berg op, berg af, afzien, spierpijn. Himalaya’s, je bent onvergetelijk. Niet te bevatten, te mooi om waar te zijn. De pass oversteken met je allerbeste maatje, die je al die tijd door de bergen heen heeft gesleept: een moment dat me voor altijd bij zal blijven. Van Nepal dan toch eindelijk naar m’n roots, in Indonesië. Het land met de duizenden eilanden, waarvan ieder weer een compleet land apart. Het land met de heerlijkste keuken ter wereld. Het land met rokende vulkanen, gitaarmuziek en een zee helder als glas. Het land waar iedereen altijd lacht. Wat kunnen wij daar veel van leren.

Inmiddels is het ook alweer zeven maanden geleden dat we door een hoop lieve thuisblijvers werden verwelkomd op Schiphol. Wat was het fijn om iedereen te zien, maar.. hoe kan het nu echt allemaal alweer voorbij zijn? Hoewel ik de reis meer mis dan ik ooit had kunnen denken; kan ik me niet vaak genoeg realiseren hoe intens dankbaar ik ben voor de tijd die we daar mochten hebben. Voor alle nieuwe vriendschappen, over heel de wereld, met mensen die ik stuk voor stuk ooit nog eens hoop terug te zien. Voor al het onbekende eten dat we hebben geproefd. Voor al die ongekend mooie landschappen die we hebben gezien. Voor alle scootertochten die we hebben mogen afleggen. Voor alle culturen die we, soms van heel dichtbij, hebben kunnen ervaren. Voor alle gastvrije ontvangsten bij de mensen thuis. Voor alle foto’s die ik heb kunnen maken. Voor alle verhalen die ik bij me draag. Maar ook voor het feit dat we gezond genoeg waren om deze reis te maken. En dat we de kans kregen én ook namen om het geld bij elkaar te sparen. Het was het zuinig (en soms gierig…) zijn meer dan waard.

Cliché, maar waar: de reis heeft me veranderd. Het heeft me anders naar de wereld laten kijken. Naar de mensheid in het algemeen. Het heeft me geleerd om open te staan voor verschillende culturen. Het heeft me gewezen op de vaak oneerlijke verdeling van rijkdom en armoede, geluk en ongeluk. Het heeft me doen inzien hoe mensen gelukkig kunnen zijn met helemaal niets. Het zet me, nog steeds, vaak weer met beide benen op de grond. Het heeft me gemotiveerd om iedere dag in ieder geval te proberen een beter mens te zijn. Te relativeren, en de goede dingen te zien. Het heeft me geleerd hoe kwetsbaar en tegelijkertijd overweldigend de natuur is, en dat we hier zuinig op moeten zijn.

Die vijf maanden zijn zonder twijfel één van de grote hoogtepunten uit m’n leven. Mede dankzij mijn aller-, allerbeste reismaat, mijn allerliefste vriendje en grote liefde. Zonder jou stond ik nu nog steeds langs de kant van de weg in Saigon, in een poging om over te steken. Zonder jou was het feest bij lange na niet compleet. Bedankt voor je goede zorgen en onmisbare gezelschap. Wat was het fijn om dit met jou te kunnen doen.

Aan een ieder die deze blog trouw heeft gevolgd, de foto’s heeft bekeken en/of reacties heeft geplaatst: dank jullie wel. We hebben er allebei enorm van genoten, echt waar. Ook aan diegenen die na de reis naar ons toe kwamen om ons een compliment te geven over het blog; jullie zijn geweldig, allemaal.

Dat was het dan. Hier eindigt voor ons de tocht over de ‘asian roads’. Voor nu. Want terug, dat gaan we zeker. :-)

Veel liefs,

Roana & Martijn (ook al is een deel van dit blog aan Martijn gericht :-))

[Tekst en beeld door Roana Luhulima]

Het bericht Wonderful, wonderful world (Slot) verscheen eerst op Asian Roads.

De ferry is verder prima, derde klas tickets gekocht maar we worden met z’n drieën in een zespersoons-cabine geplaatst, top! We zijn op twee vrouwen na de enige toeristen tussen de duizenden locals, dus een behoorlijke attractie. Veel mensen willen een praatje maken of komen even bij onze cabine gluren. Om 6 uur worden we wakker gemaakt omdat het ontbijt klaar staat, waar ze speciaal voor ons een aparte tafel hebben gedekt. We ontmoeten een personeelslid van het schip die ons een rondleiding geeft in de machinekamer, pffff, wat is het hier warm. Ongelooflijk dat mensen in die hitte moeten werken, wekenlang achter elkaar. Rest van de dag is eigenlijk wel chill, reizen per boot is best ideaal! Je kunt lekker rondlopen, binnen, buiten, zitten, op bed liggen, eten wanneer je wilt, enz, enz. Al overtuigd? (Waarschijnlijk niet, aangezien deze boten dus ook zinken, maar dit heb ik uiteraard geschreven voordat dat gebeurde! (En dit heb ik weer geschreven toen die Zuid-Koreaanse boot net was gezonken. Handig, hè)). ’s Middags bezoeken we zelfs de geïmproviseerde bioscoop, waar ze als voorfilm opnames laten zien van de meest slechte zangeres, begeleid door de meest slechte dansers, gefilmd door de meest slechte cameraman. Top! De film die volgt is mogelijk nog erger: een Koreaans gesproken film met Indonesische ondertiteling, die in de eerste tien minuten al zoveel bizarre sex-scenes bevat dat we ons behoorlijk opgelaten voelen en dus maar besluiten het hierbij te laten. Dan maar ijsjes eten!! :p ’s Avonds komen we aan in Maumere, waar we pas na 10 minuten stilstaan achter komen, zo chill is die boot ;-) De boot verlaten is nog een hele activiteit, want er lopen allerlei porters langs maar eigenlijk door je heen met duizend kilo baggage en dozen en koffers, en al die tijd dat we in de rij staan om naar buiten te kunnen word je behoorlijk aangestaard, er wordt over je geroddeld en om je gelachen. Mm, heb me wel eens gemakkelijker gevoeld! De mensen in Flores zien er echt wezenlijk anders uit dan de mensen die we tot nu toe hebben gezien – ze zijn veel donkerder, hebben een soort intense blik en rasta-achtig haar. Wel bijzonder. We worden met de disco-taxi (volume 200, vet cool) naar een hotel gebracht, waar we nog even een biertje drinken en dan lekker gaan slapen.

Tricolor & Guus Meeuwis: Moni

Volgende ochtend worden we wakker geroepen door ’t personeel, de bus komt toch iets eerder, dus snel opstaan en ontbijten en dan hup de bus in. Paar uur later komen we aan in Moni, waar we een fijn guesthouse vinden bij een lieve vrouw (Cinta), met een nog liever kindje (Renata). We ontmoeten David, één van de eerste Nederlanders die we leren kennen, en samen met Chris erbij lopen we een rondje door de omgeving. Daar komen we toevallig Fiona tegen, die we hadden ontmoet op de Togean Islands, en met z’n vijven drinken we lekker (maar belachelijk dure, Chris heeft er nog steeds een trauma van) thee bij ‘mama Agnes’, die een restaurantje/guesthouse heeft in de middle of nowhere wat alleen te bereiken is per heele gammele bamboebrug. Maar het is wel een schattig plekje. We beloven de volgende dag terug te keren voor het diner – wow, eerste afspraak die we maken in al die maanden tijd, waar is onze agenda?? ’s Avonds eten we ook lekker met z’n vijven en genieten we van de gitaarmuziek van Billy, terwijl we af en toe een poging doen tot zingen (slecht idee). De volgende dag klopt Cinta rond 4 uur ’s ochtends op onze deur: de lucht is helder, tijd voor Kelimutu!! Kelimutu is één van de hoogtepunten van Flores, en bestaat uit drie verschillende krater-meren die in de loop van de jaren steeds van kleur veranderen. Dankzij verschillende gekke mineralen zijn de meren afgelopen jaren veranderd van geel, naar rood, naar bruin, en momenteel zijn ze groen, turquoise en blauw. Niet de meest spannende kleuren (aangezien meren vaker blauw zijn, jawel), maar het is écht wel mooi, met de opkomende zon op de achtergrond. We lopen nog een heel stuk door naar boven, naar ’t zogenaamde ‘Inspiration Point’, en zien hoe de wolken langzaam binnen komen drijven. We hebben geluk gehad!! Daarna worden we door onze chauffeurs afgezet bij één van de mooiste hot springs tot nu: mídden in de rijstvelden. Pfff, en ze zeiden nog dat we deze zelf wel konden vinden… Een klein meertje met heerlijk warm water, terwijl je wordt omringd door bergen en rijstvelden, perfect! Tien minuutjes later komt de buurman aanlopen en kijkt ons zo ongeveer het water uit, oeps, we gaan al! Bij terugkomst genieten we van ons ontbijt en besluiten we de rest van de dag naar het strand te gaan. Een van de broers van de familie, Tobias, biedt aan om ons te brengen, en uiteindelijk stappen we samen met zijn vrouw en hun kleine zoontje in de auto. Grappig, net alsof we gezellig mee gaan op familie-uitje :-) Het strand is even rijden & lopen maar het is het meer dan waard: ’t is er prachtig! Tobias gaat helemaal uit z’n dak: voor het eerst snorkelen, terwijl ‘ie eigenlijk niet zo goed kan zwemmen, en even later komt ‘ie aanrennen met twee grote zwembanden, die we allemaal mogen gebruiken. En blij dat ‘ie is… Werkelijk iedere beweging wordt door ‘m vastgelegd met z’n nieuwe fototoestel, waar ‘ie méér dan trots op is. Met de lunch regelt hij heerlijk vers gegrilde vis met rijst, mmm, echt genieten dit! We ontmoeten ook Daniella, een Nederlands meisje die net is aangekomen in Moni en hier aankomende maanden haar scriptie gaat schrijven. Geen verkeerde plek, lijkt me zo! Eind van de middag begint het te regenen dus rijden we weer terug naar Moni, snel douchen, want mama Agnes wacht op ons! We proeven de beroemde ‘Moni cake’, een soort aardappel gevuld met groente en kaas, maar geloof dat de verwachtingen toch iets te hoog lagen… Na de nodige rijstwijn en bier is het vooral een hele spannende onderneming om in het pikdonker de gammele bamboebruggen weer over te steken, maar iedereen bereikt levend de overkant, dus dat is fijn ;-) In het guesthouse is het ondertussen lekker druk, er wordt volop gitaar gespeeld en gezongen, en ik geniet er echt van! Speciaal voor mij worden er wat Molukse liedjes gespeeld, en zelfs Guus Meeuwis komt nog even voorbij. Wat zijn die mensen muzikaal en wat is het fijn om daar naar te kijken en te luisteren! De rijstwijn vloeit ondertussen rijkelijk, wat Martijn later in de nacht flink zal moeten bekopen.. (zal de details achterwege laten, iets met een tuin en.. tsja).

‘Bejaard’ en bijzonder: Bajawa

De volgende ochtend moeten toch echt de spullen weer worden gepakt: op naar Bajawa! We zitten in de bus bij een grappig stel uit Frankrijk, van 75 en 65 jaar. Inmiddels beide alweer 15 jaar met pensioen, wonend op een of ander prachtig en zonnig eiland in Frankrijk, en ieder jaar gaan ze drie maanden lang op reis naar een verre bestemming. Geweldig! En niks is ze te gek… Vandaar ook dat we de volgende ochtend, ook samen met Chris, met z’n vijven op de scooter stappen en een rondje door de omgeving crossen. Chris, Martijn en ik nemen eerst een kijkje in het dorpje Bena, een traditioneel dorp met karakteristieke architectuur. We ontmoeten twee oude vrouwtjes, waarvan één vooral heel boos kijkt en de ander bijna blind is, en tsja, het aantal tanden is ook op één hand te tellen… maar wat een prachtig gezicht. We krijgen het voor elkaar om met de paar woorden die we ondertussen kennen een klein gesprekje te voeren. Daarna worden we aan de overkant uitgenodigd om plaats te nemen in hun gezelschap, waar we wat drinken uit een schaaltje (geen idee wat ’t was..) krijgen aangeboden en worden voorzien van gebakken maïs en banaan. De ‘leider’ van de groep is inmiddels 75, maar hij lijkt wel 20 jaar jonger! Echt een geweldige man. Vol humor, en super gastvrij. Interessante discussies worden er gevoerd: volgens hem is Real Madrid écht wel beter dan FC Barcelona.. (ik heb daar gelukkig mega veel verstand van, dus ik houd wijselijk m’n mond). Dat half uurtje die we in Bena hebben doorgebracht is één van de meest authentieke momenten tot nu toe in Indonesië. Dit zijn echt momenten die je héél lang bij zullen blijven :-) We stappen weer op de scooter (lekker in de regen, mmm) en bezoeken nog een ander dorpje, die wat meer toeristisch is maar wel in een prachtige omgeving ligt. Flores is sowieso echt ongekend mooi, had het niet verwacht! Overal groen, afgewisseld met vulkanen, waar je ook maar kijkt. Echt niet overslaan, voor wie nog een keertje naar Indonesië wilt (en wie wil dat nu niet??).

Na het dorpje rijden we een heel stuk door afgelegen gebied richting een hele speciale airrr (uiteraard met rollende r!) panas, ofwel hot springs. Op goed geluk vinden we het, ergens achter een rijtje simpele huisjes. Het is een plek waar een gloeiendhete en ijskoude rivier bij elkaar samenkomen… heel tof! Een been heet, de andere koud, aaah! Dit zou zeker niet misstaan in één of ander veel te luxe welnesscomplex.. alleen zit je nu midden in de natuur, geen ander mens te bekennen, best lekker! Helemaal gaar stappen we daarna weer op de scooter, lunchen ergens onderweg en rijden dan met z’n drietjes in één stuk door richting Riung, een plaatsje aan de noordkust. Eind van de middag komen we daar aan en worden we weer herenigd met opa en oma! De volgende ochtend spenderen we met z’n vijven in een vissersbootje, waar we worden rondgevaren door wederom prachtige natuur, ons vergapen aan megagrote vleermuizen die zich allemaal hebben verzameld op één eiland, en genieten van een overheerlijke lunch met verse vis, die pal voor onze neus op een geïmproviseerde barbecue wordt bereid. Wat een leven… De rest van de ochtend en middag zijn we vooral druk met snorkelen, waar we af en toe nog volop worden verrast met bijzondere vissen (eindelijk vind ik Nemo, joepie!) en indrukwekkend groots koraal. Precies voor de bui losbarst zijn we weer veilig op het vasteland, waar we de rest van de middag chillen in een cafeetje en verder niet zoveel bijzonders doen. De volgende ochtend stappen we bepakt en bezakt weer op de scooter, terug naar Bajawa! We hebben bedacht om op deze terugweg het zogenaamde mini Kelimutu te bezoeken: tevens een aantal bijzonder gekleurde vulkanische meren, maar een stuk kleiner in omvang dan de originele Kelimutu. Maar hoe lang we ook zoeken, hoe váák we het ook vragen (rechtdoor? Ok! Zijn we er al voorbij? Nee? Ok!), voor we het weten zijn we weer terug in Bajawa… zonder de mini Kelimutu te hebben gezien. Standvastig als wij zijn (ahum) besluiten we om te keren en nog een poging te wagen. Een vriendelijke local geeft aan dat we hem wel kunnen volgen. Fijn! Na een tijdje stopt ‘ie bij een stoffig landweggetje en geeft aan dat we hier, ja, precies híér, in moeten rijden. Terwijl hij dat aangeeft beginnen twee locals, die daar toevallig lopen, al te protesteren. Nee hoor, het is hier echt niet. Euhm… ok. Aangezien zij ook niet weten waar het dan wel is, besluiten we een poging te wagen. Met slechts een paar druppeltjes benzine in de tank (wat een timing) rijden we even later dwars door de bossen heen.. Waar zijn we nu weer beland?! Halverwege komen we weer wat mensen tegen, nog maar een keertje vragen, beetje ongemakkelijke blikken, maar nee, gewoon rechtdoor (echt rechtdoor? Daar zit de vulkaan? Die met dat meer? Enz, enz. Ja, ja.. ja.) Vijf minuten later rijden we dan eindelijk… weer de hoofdweg op. Okeeee, dat was nuttig! En tsja, ook aan onze standvastigheid zit een grens, dus we later die mini Kelimutu lekker voor wat het is, want zoals ik altijd maar roep: je moet iets hebben om voor terug te komen. Terug weer naar Bajawa, waar we de rest van de dag niet zoveel doen, en ’s avonds met de hele ‘family’ genieten van heerlijke cumi-cumi; ofwel inktvis.

‘Do as the locals do’: Ruteng

Strak schema, dus volgende ochtend hup de auto weer in, met dit keer Ruteng als eindbestemming. Zowel Chris als opa en oma Frankrijk hebben helaas (maar eerlijk is eerlijk) een wat groter budget, dus kiezen wij een ander hostel. Die avond wanen zij zich heerlijk in luxe, terwijl wij ons nog een keer omdraaien op onze krakende houten plankjes (grapje..een beetje dan). Maar goed, terug naar die middag. Ingecheckt, lunchen, en toen in de bus naar één van de belangrijkste bezienswaardigheden van Ruteng: de spinnenweb-rijstvelden. Ik zeg in de bus, maar ik bedoel eigenlijk op, want er was geen plek en we voelen ons inmiddels al zo erg Indonesisch dat we onze hand niet omdraaien voor een ritje op het dak! Suuper oncomfortabel, maar fantastisch!! Rijd je daar, in een geweldige omgeving, terwijl iedereen naar je lacht, zwaait, of ‘bule, bule’ (toerist) roept, en als klap op de vuurpijl knallen ook nog eens de hipste beats van niemand minder dan Britney Spears uit de speakers in de bus ;-).. Wat een mooie ervaring! Aangekomen bij de rijstvelden worden we opgevangen door een oude man die het ‘geluk’ heeft precies bij de ingang te wonen, en hij leidt ons naar boven. Vanaf boven heb je erg mooi uitzicht op de rijstvelden, echt wel een bijzonder gezicht! De oude man wijst ons nog op een ontzettend leuke vermakelijke tip: als je met je wijsvinger naar beneden wijst en dan precies hiér gaat staan, dan lijkt het alsof je met je vinger midden in het spinnenweb zit!!!! Hij laat het Chris uitproberen, die hier erg van gecharmeerd is (hij weet het alleen niet zo goed te uiten). Oma Nathalie daarentegen grijpt d’r kans en laat arme opa Patrique (ik denk dat je het zo schrijft, het klinkt wel Frans in ieder geval) minstens een kwartier in die houding staan totdat ‘ie eindelijk het midden van het spinnenweb te pakken heeft. Missie volbracht…Plus een lamme arm. Bij terugkomst wacht de vrouw van onze gids ons op met werkelijk een van de lekkerste koffie die we tot nu toe geproefd hebben, afkomstig van de koffieplant uit eigen tuin. Daar willen we wel wat van mee naar huis nemen! Ze raakt even van slag en weet niet zo goed een prijs te bedenken, mmm, we zouden toch zeker niet de eerste zijn die dit willen kopen? In ieder geval verlaten we hun huis even later met een paar goed gevulde zakken koffie, lekkerr! Terug weer fijn op de bus (ook al was er stiekem wel plek dit keer), nu ook in het gezelschap van de zoon van de koffiemevrouw, die best een woordje Engels kan en waar we wel een leuk gesprek mee voeren. Halverwege worden we helaas toch in de bus gepropt, er schijnt nogal veel politie te zijn.. Mm, geloof dat er in heel Indonesië überhaupt meer mensen op de bus zitten dan erin, dus het lijkt me dat het toegestaan is, maar dat zal met toeristen wel weer een ander verhaal zijn ;-). (Foto’s zijn van Chris, op de één of andere gekke manier lijkt het toch echt zo te zijn dat ik die dag m’n camera niet bij me had… Snap er zelf ook niks van!)

Draken en dolfijnen: Van Florès naar Lombok

Volgende dag is het tijd voor onze laatste rit over Flores, en eindigen we in kustplaats Labuanbajo. Die avond zullen we op de boot stappen die ons in drie dagen, via Komodo en nog een aantal andere eilanden, naar Lombok zal brengen. De boot is net gearriveerd uit Lombok, en samen met deze mensen hebben we ons eerste diner, gevolgd door een feestje. De crew, bestaande uit allemaal vrij jonge jongens, hebben een dansje ingestudeerd, heel schattig. Niemand minder dan opa Patrique steelt echter de show, midden op de dansvloer! Haha, geweldig. Super leuke avond verder! Zelfs de Macarena komt nog even voorbij, en nee hoor, dat verleer je nooit! We slapen met z’n allen op matjes op het dek, en wat is dat vet! Halverwege de nacht word ik wakker, om letterlijk direct een mega mooie sterrenhemel te bewonderen vanuit bed. Een paar uur later wederom verrast met een helderrode zonsopgang. ’t Is wel ff één oog open, genieten, en dan weer dicht, want de nacht is maar kort en we zijn toch wel een beetje moe! Later horen we dat een ander stel wel de moeite heeft genomen de zon op te zien komen en daarbij ook een hoop dolfijnen heeft gezien, shit, gemiste kans!! Het plan was om om 5 uur ’s ochtends met de tocht te beginnen, maar als we om 7 uur wakker worden liggen we nog op precies dezelfde plek in de haven van Labuanbajo. De oorzaak: het stuurwiel is kapot. Nu zijn zowel reserve stuurwiel als monteur in de verste verte niet te bekennen, dus het is nog even spannend of de trip doorgaat… We worden overgeheveld op een andere boot om in ieder geval de trip naar de Komodo eilanden te kunnen maken, mocht de boot in de tussentijd gemaakt worden dan gaan we door, anders worden we teruggebracht naar Labuanbajo en krijgen we ons geld terug. Vanwege dit euvel komen we een paar uur later dan gepland aan op Rinca, één van de Komodo eilanden. Voor de mensen onder ons die denken, Komodo, waar heb je het over? De komodo is de grootste hagedis ter wereld, en wordt daarom ook wel de ‘komodo dragon’ genoemd. Tot wel drie meter kunnen ze worden, en stiekem zijn ze echt levensgevaarlijk. Dankzij gif dat ze via hun tanden kunnen bestrijden kunnen ze ieder beest, groot of klein, doden, en staan daarmee boven aan de voedselketen. Soms wachten ze na een beet rustig drie weken af totdat de bizon in kwestie het loodje legt… Ook eten ze gerust hun eigen kinderen op: er is na de geboorte absoluut geen sprake van een familieband, en uit voorzorg brengen baby komodo’s hun eerste jaren door boven in de boom. Wanneer wij aankomen op Rinca worden we dan ook omsingeld door een paar stoere mannen die zich rangers noemen. Omdat we wat later zijn vanwege de defecte boot hebben we eigenlijk een klein beetje pech. De komodo’s schijnen ’s ochtends, als het nog niet al te warm is, een stuk actiever te zijn dan de rest van de dag. Wanneer wij beginnen met onze hike door het park zien we al gauw de eerste komodo. Toch wel een beetje spannend.. Er wordt ons duidelijk verteld dat we echt een paar meter afstand moeten houden en vooral geen onverwachte bewegingen moeten maken (niet zwaaien met je waterflesje, enz.). De komodo staart ons een beetje glazig aan, daar heb je weer zo’n groep gekke toeristen… Als ‘ie uiteindelijk voldoende moed heeft verzameld om een stukje te lopen (al is het meer waggelen wat ze doen) is het wel echt indrukwekkend om te zien hoe groot ze eigenlijk zijn. Wanneer er vervolgens een ‘kleintje’ de hoek om komt lopen springen de rangers gelijk in de houding.. Brr, afstand houden maar ;-) Volgende half uur lopen we een heel stuk over het eiland, wat qua natuur weer écht veel te mooi is, pfff.. Het blijft echt genieten, zelfs na al die maanden al zoveel mooie dingen te hebben gezien. De rangers zijn echt aardig en ook heel geïnteresseerd, echt leuk. Bij terugkomst spotten we nog een ieniemini komodo die zich heeft verstopt in het hoekje van de wc, uitgebreid gapen, ah, zelfs een komodo is schattig als ‘ie klein is.

We gaan weer terug naar de boot, waar we lekker lunchen en varen daarna verder naar een plek waar we kunnen snorkelen. Mensen die mij goed kennen weten waarschijnlijk wel dat ik echt een kneus ben in diep water, maar vandaag gaat het echt goed en in een uur tijd snorkelen we samen om een eiland heen. Helaas zien we dan weer niet zo gek veel, jammer! Wel schrik ik me helemaal dood van een mega plastic tas, al denk ik nog steeds dat het een kwal moet zijn geweest.. Wanneer we uitpuffen op de boot komt 5 minuten later een Spaans stelletje, die op dezelfde plek aan het snorkelen was, helemaal hyper terug: ze hebben vlak nadat wij weg waren een grote manta ray (mega rog) gespot… Grrr! Sloof je je daarvoor zo uit.. ;-) Nouja, je kan ook niet alles hebben! Daarna krijgen we goed nieuws, want de boot is gemaakt, dus die zal ons straks op komen pikken, zodat we de reis richting Lombok kunnen vervolgen. De rest van de dag is het vooral heerlijk chillen, lezen, slapen, of genieten van de muzikaliteit van de crew. Fijn! Die nacht weer slapen onder de sterren, wat hebben we geluk met het weer! De volgende dag varen we in rap tempo door naar onze eindbestemming, bezoeken we nog een klein eilandje waar we een tijdje zwemmen en springen en salto’s maken (ik natuurlijk, duh) in een waterval, en als we die middag weer lekker aan het relaxen zijn op de boot spotten we best dichtbij de boot een groep dolfijnen..bijzonder!! Eind van de dag, als de zon net onder is, komen we aan in Labuan Lombok. Daar stappen we op de bus richting de westkust van Lombok. Geheel volgens traditie houd ook de bus er op een gegeven moment mee op, omdat de chauffeur kennelijk dacht in versnelling 4 een steile heuvel op te komen… Wat extra rijlessen zouden veel mensen hier toch goed doen ;-) We lopen het laatste stuk naar Senggigi, waar we met een groep mensen een hotel vinden en nog even in de stad wat eten.

Zwavelrook en (te) vroege wekkers: Java

Volgende ochtend besluiten we om direct de overtocht te maken naar Bali, de tijd begint nu toch echt te dringen (gek idee hoor!). We nemen helaas afscheid van ‘adoptiekindje’ Chris, die heerlijk vol gas gaat genieten op de Gili’s. Aah, we willen mee!!!! De daaropvolgende twee dagen besluiten we nog even lekker te relaxen in havenstadje Padang Bai op Bali, waar we tijdens onze scootertocht ook al een nachtje hebben doorgebracht. We vinden een fijn hotel met een lekker zwembad, en doen twee dagen lekker helemaal niets – zijn we in ieder geval lekker zen voordat we ons gaan storten in de Java-drukte! We nemen uiteindelijk de bus terug naar Kuta, waar we nog één nachtje doorbrengen, en de volgende ochtend worden we opgehaald door onze privéchauffeur die ons in een paar dagen tijd van Kuta naar verschillende plekken op Java zal rijden. Hoewel we dit natuurlijk ook allemaal zelf hadden kunnen uitzoeken, hebben we van meerdere gehoord dat dit behoorlijk wat tijd kost, en tsja, dat hebben we nu helaas niet meer. Maar we zijn de enige die deze ‘transport-tour’ hebben geboekt, dus we hebben heerlijk veel ruimte in de auto..prima! We maken de oversteek naar Java, en eindigen de eerste dag ergens in de middle of nowhere, waar we noodgedwongen in een veel te duur hotel slapen. Volgens onze chauffeurs is dit één van de goedkoopste overnachtingsplekken in de omgeving, maar als we ze daarna zien chillen in de jacuzzi en het zwembad heb ik toch het gevoel dat ze hier met een andere reden zitten.. Maar ach, hebben zij het in ieder geval ook naar hun zin ;-) We spreken met ze af de volgende ochtend om 4 uur te vertrekken, zodat we vulkaan Ijen tijdens zonsopgang kunnen beklimmen. Om half 4 aan het ontbijt, maar waar is iedereen toch? Als we om 5 voor 4 vertrekken kijkt de hoteleigenaar ons toch een beetje verward aan, 4 uur, 4 uur, zegt ‘ie steeds. Ja, het is toch 4 uur, dus we gaan, doei! Drie stappen later (of, in feite, drie kwart dag later) valt dan eindelijk het kwartje: tijdverschil! Jawel, het is op Java een uur vroeger dan op Bali. Wij zaten dus gezellig om half 3 aan het ontbijt. Top! Dan maar weer terug naar bed.. Gelukkig begint de moskee om half 4 (en dan nu wel echt half 4) met z’n eerste liedje, niet echt bevorderlijk voor de nachtrust! Om 10 voor 4 een tweede poging, en jawel, nu zitten andere gasten ook lekker aan het ontbijt. Na ongeveer een uurtje rijden beginnen we aan onze tocht: een klim van ongeveer een uur, naar de top van de berg. Al snel worden we vergezeld door één van de redenen waarom Ijen zo bijzonder schijnt te zijn: de zwavelmannetjes. Deze mensen lopen per ochtend gemiddeld drie keer heen en weer naar boven. Midden in de krater van de vulkaan vullen ze hun manden met zwavel, om dit vervolgens weer naar beneden te dragen. De echte bikkels vullen hun manden tot wel 100 kilo, mijn hemel.. Bizar. Martijn probeert halverwege de mand op z’n schouder te krijgen, maar ’t is echt niet te tillen (mag ik vast niet zeggen…).  Gedurende de 3-kilometer lange tocht naar boven houdt één van de mannen, genaamd Hadi, ons gezelschap, terwijl naast ons de zon langzaam op komt. Hoewel we intussen al heel wat zonsopgangen hebben gezien, blijft het nog altijd magisch om te zien. Het landschap is weer eens prachtig en er slingeren zelfs nog wat aapjes door de bomen. Hadi leert ons nog wat extra woordjes Indonesisch en we kletsen wat over zijn werk. Jep, het volgende relativeringmomentje! Eenmaal aangekomen op de rand van de vulkaan hebben we het gevoel op Mars te zijn beland.. Wat een bijzondere natuur. Het is écht net een andere planeet (want gelukkig weet ik precies hoe die eruit zien). Vanuit de krater van de vulkaan stijgen super grote gelige zwavelwolken op. Hoewel het niet per se wordt aangeraden, is onze nieuwsgierigheid te groot om niet naar beneden te gaan. Begeleid door Hadi beginnen we aan de klim naar beneden, die opzich wel prima te doen is. Af en toe even uitwijken voor mannen die met manden vol zwavel, en met, je raadt het nooit, een sigaret in de mond de behoorlijk steile klim naar de rand van vulkaan maken. Arme longen.. Hoe verder we de krater in komen, hoe dichter de zwavelrook wordt. Gelukkig hebben we allebei sjaals die uitstekend dienst doen als mondkapjes én staat de wind precies de goede kant op. Om daar beneden in de vulkaan te lopen is echt een super bijzondere ervaring. Midden in de dichte, witte, stinkende rook staan mannen stukken zwavel te hakken. Kan nooit gezond zijn… Na een aantal stukken zwavel te hebben gekocht en Hadi een flinke fooi te hebben gegeven (wij dachten gul te zijn, hij vroeg nog 3x zoveel. Ach ja..) beginnen we aan de klim naar boven.  Op de top nemen we afscheid van Hadi en dalen we langzaam weer af naar beneden. Onderweg nog een kop thee terwijl we toekijken hoe de mannen hun volle manden aan een weegschaal hangen, soms vol trots, anderen juist teleurgesteld bij het zien van het resultaat. Beneden staan onze gidsen ons weer op te wachten en we vervolgen onze tocht over Java. Eind van de middag komen we aan in een dorpje vlakbij vulkaan Bromo. We worden gedropt bij een soort wintersport-hotel, wel een leuke sfeer. Rest van de middag lekker spelletjes doen, kletsen met de vele Nederlanders en lekker vroeg naar bed… Morgen vulkaan-zonsopgang nummertje 2!

Wekker gaat weer om 3 uur, dit keer wel volgens plan! Om half 4 staat de jeep voor ons klaar, lekker scheuren, tot we na een uurtje ongeveer uitkomen bij het startpunt van het beroemde Bromo-uitzichtpunt. Gek, we zijn niet alleen. Ongeveer 100 miljoen andere mensen hebben deze zelfde ochtend óók bedacht de zonsopgang bij Bromo te bekijken. En wij maar denken dat we origineel waren (grapje). Als we aankomen op uitzichtpunt waait het enorm hard en is het behoorlijk koud. Hadden we nou maar niet aaal die mensen die dikke, warme winterjassen verhuurden afgewezen… Als de zon zich langzaam laat zien zijn even de ellebogen nodig om überhaupt wat te kunnen zien, maar uiteindelijk hebben we wel een prima plekje. Het is vrij helder, en de Bromo en omliggende vulkanen komen langzaam in zicht. Op het moment dat de zon bijna het juiste punt bereikt… drijven er dikke, dikke wolken binnen. Dag, uitzicht! Een tijdje is er werkelijk helemaal niets te zien. Gelukkig laten wij ons niet zomaar kennen en wachten en wachten en wachten totdat we na een tijdje de vulkanen door de wolken zien verschijnen. Prachtig, dat is het wachten en ellebogen meer dan waard, echt heel mooi! Na een poosje weer terug naar de jeep, die ons naar de Bromo zelf brengt. Wederom een tochtje naar boven, flinke trap op het laatst, maar dan sta je ook wel bovenop de rand van een actieve vulkaan, waar dikke rookwolken uit opstijgen. Wat een gek en bijzonder idee om op deze manier als het ware ‘in’ de aarde te kunnen kijken, heel gaaf. Eenmaal terug beneden brengt de jeep ons even terug naar het hotel, waar we onze spullen pakken, ontbijten, en dan beginnen aan de 12-uur durende rit naar Yogyakarta. Op een gegeven moment heb ik het gevoel dat onze chauffeur er nu niet bepaald wakker bij zit (gek he, 2 chauffeurs was misschien een beter idee geweest) en daardoor zit ik ook niet echt lekker ontspannen in de auto. Duurt me wel iets te lang dus ;-) Ben dan ook blij als we veilig aankomen in Yogyakarta, waar we na even zoeken een hostel vinden die wel prima is voor een nachtje. Morgen laten we zonsopgang lekker voor wat ‘ie is, uitslapen!

Tempels en… tempels: Yogyakarta

De volgende ochtend ontbijten we lekker uitgebreid in een restaurantje in de buurt en gaan we op zoek naar een ander hostel. Uiteindelijk vinden we er eentje met een prima kamer, gratis ontbijt en chill balkon. ’s Middags lekker de stad in, bezoekje aan Fort Vredenburg, maar dat vinden we allebei niet echt spannend. Sowieso beetje vervelend dat je con-ti-nu wordt aangesproken op straat door allerlei mensen die iets van je willen. Zijn we niet meer echt gewend! We lopen nog een tijdje rond door de stad, drinken lekker koffie en een biertje en ’s avonds eten we met locals op een grasveldje voor de deur van het hostel, jammm! Indonesisch eten gaat nooit vervelen! ;-) Ondertussen is het 9 maart 2014.. Oei oei oei, het einde komt nu echt in zicht en dat is stiekem wel een beeetje pijnlijk. Snel de scooter maar op, allerlaatste restjes Azië/Indonesië/vrijheid opsnuiven, geen tijd te verliezen! Onze eindbestemming van vandaag is Prambanan, een Hindo-Javaans tempelcomplex en tevens één van de belangrijkste bezienswaardigheden rondom Yogyakarta. Tempel is vooral mooi vanaf een afstandje, wow, groots en indrukwekkend! We lopen nog een stukje door en eindigen bij een tempel waar het volledig uitgestorven is, dat blijft toch stiekem het leukst (ook voor de foto’s! Al die keren dat Martijn z’n geduld op de proef werd gesteld omdat ik ‘even wilde wachten totdat alle mensen uit beeld waren’…dat zijn er niet weinig, kan ik je vertellen). Terug in Yogyakarta komen we middenin een carnavalsoptocht terecht, ja hoor, wij doen wel mee, geen probleem! Ook onze één-na-laatste dag laten we niet zomaar aan ons voorbij gaan: op naar Borobodur! Boeddhistisch tempelcomplex dit keer, en nog bekender dan Prambanan. Schijnt prachtig te zijn met zonsopgang, maar stiekem zijn wij wel een klein beetje verzadigd op dit gebied, plus: slapen is ook belangrijk ;-) Achteraf natuurlijk altijd jammer, want stel je voor dat je zo’n magisch mooie rood oranje zonsopgang hebt gemist, maar ja, dat weten we dan gelukkig niet… Loop van de ochtend vertrekken we weer op de scooter, terwijl de dreigende wolken ons al tegemoet komen. Als belangrijkste highlight in de omgeving verwacht je toch dat het makkelijk te vinden is, of in ieder geval aangegeven met een bord of iets, maar nee, dat zou te makkelijk zijn… Ach ja, hebben we weer wat extra rijstvelden gezien (altijd mooi, dus komt goed uit), en dan houden we onze verdwaal-traditie tenminste tot het eind in stand. Onze timing is dusdanig goed dat we precies tegelijk met 100 bussen uit Japan aankomen, dus we laten de tempels even voor wat het is en relaxen een tijdje in de schaduw totdat het weer wat rustiger is. Natuurlijk bezoeken we de Borobodur geheel volgens de regels: de tempel heeft de vorm van een mandala, en je moet elke ‘ring’/verdieping met de klok mee om de tempel heen lopen, om uiteindelijk op het hoogste punt te eindigen: het Nirvana. We zijn de enige die het netjes op deze manier doen (er gaat namelijk ook een trap rechtstreeks naar boven), maar het heeft wel iets :-) . Eenmaal in het ‘Nirvana’ aangekomen genieten we van het prachtige uitzicht: ooveral stupa’s waar Boeddha-beelden in ‘verstopt’ zitten. Heel wat foto’s later laten we deze prachtige tempel weer achter ons en lunchen voor een paar cent heerlijke soto soep. Op de terugweg langs het station, alvast treintickets kopen voor onze rit naar Jakarta….

All good things come to an end

En dan breekt toch echt de aller-, allerlaatste ‘normale’ dag van onze reis aan. Niet echt leuk wakker worden, maar ja, aan alles komt helaas, helaas (x100000), een eind. We besluiten dat we nog even lekker willen relaxen vandaag, dus we checken uit bij ons hostel en gaan op zoek naar een fijn betaalbaar hotel met zwembad. Wat we vinden is of te duur, en degene die we op het oog hadden zijn die dag bezig met de reparatie van..het zwembad! Tsja, dan maar weer terug naar het hostel waar we vandaan kwamen, man staat wel een beetje gek te kijken, dus we verzinnen maar dat we ons in de datum hebben vergist. Er blijkt een openbaar zwembad vlakbij te zijn, dus we besluiten dat we daar onze laatste dag gaan doorbrengen. Nog even heerlijk genieten van de zon & het niks doen! Biertjes, verse fruitsapjes, lezen, slapen, zwemmen, spelletjes en tussendoor nog even wat souvenirtjes inslaan.. prima dag :-) Daarna terug naar ons hostel – tijd voor de allerlaatste avond. We kiezen een restaurant uit waar we heerlijk genieten van een Indonesische maaltijd, daarna eindigen we in een bar met live muziek. Rock, helemaal onze smaak ;-) Eind van de avond slepen we onszelf naar het hostel: slapen betekent daarna wakker worden om te beseffen dat we die avond op het vliegtuig naar huis stappen. Het liefst zet je de tijd even stil. Of spoel je ‘m een paar maanden terug, nog beter.

Een paar uur later zitten we dan toch echt in de trein, op naar Jakarta. De treinreis duurt bijna de hele dag, maar we hebben wel lekker chille stoelen en gelukkig spelen ze Thomas de Trein 88x in de herhaling, dus wij vermaken ons wel! Eenmaal aangekomen in Jakarta stappen we op de bus richting het vliegveld. Iets te vroeg, dus we tukken een paar uurtjes op de vloer, en dan, op naar… 

Herenigd: Dubai en.. Amsterdam

Jawel, Dubai, want op het moment dat we besloten onze reis te verlengen, ontstond direct ook het plan om onze lieve en net naar Dubai verhuisde (schoon)zus + zwager op te zoeken. We vlogen toch al via Abu Dhabi, vlakbij, dus zou eigenlijk gek zijn om het niet te doen. Gelukkig ben ik erg intelligent en geef ik mijn zus aan dat we de 14^e zullen komen, terwijl dit stiekem de 13^e is. Vlak voor het boarden, ’s avonds laat, app ik haar dan ook vrolijk ‘tot morgen!’, waarna ze me in paniek (grapje) opbelt, omdat we toch pas overmorgen zouden komen?! Oeps… Haar plan om mij op te wachten met een tafel vóól stokbrood met Franse kaas (ook een grapje, maar dat is één van de dingen die ik het meest heb gemist, qua eten :p) viel natuurlijk geheel in duigen, maar, het betekende wel dat we elkaar al over één nachtje zouden zien, en dat is natuurlijk helemaal fijn. Gelukkig is zwager Stefan dan weer heel goed in de wekker zetten en komen ze iets te laat op het vliegveld aan (wat mijn zus erg leuk vond), maar dat is uiteraard geen enkel probleem: ik kan m’n zus weer knuffelen!! Da’s dan weer een groot voordeel aan naar (bijna) huis gaan. Vanaf Abu Dhabi rijden we met z’n vieren richting Dubai. Zo ontzettend veel verhalen, maar ik weet eigenlijk niet waar ik moet beginnen. We logeren die dagen bij hun in huis en het is wel gek om weer in een normaal huis te zijn, en ineens weer boodschappen te doen. Alsof je nooit bent weggeweest, echt waar. Martijn gaat met Stefan mee naar een voetbaltraining van z’n werk, Raphaella en ik gaan naar de Dubai Mall waar we lekker koffie drinken en een broodje eten en staren naar het mega grote beroemde aquarium. Net therapie! ’s Avonds voor het eerst sinds vijf maanden weer koken, vreemd. We kletsen tot we in slaap vallen en de volgende dag bezoeken we met z’n vieren de mall, eten we taart en verbazen Martijn & ik ons over de bijzondere wereld die Dubai eigenlijk is. Van houten hutjes, blote voeten en vieze kleren naar een plek waar er overduidelijk van één ding teveel is: geld. Het is gek verdeeld in deze wereld.

Die middag besluiten we m’n vader in te lichten over ons bezoek aan Dubai, want jawel: ook voor hem is dit een verrassing (vertel ik zo over). Raphaella en Stefan nemen plaats achter de computer, bellen ‘m via Skype en kletsen wat met m’n vader. Op een gegeven moment verbreekt Stefan onverwacht de verbinding, en nemen Martijn en ik hun plaats achter de computer in. M’n vader belt opnieuw en krijgt ons in beeld, en is even volledig in de war. Hij belde toch Raphaella? Huh? Het duurt even voor ‘ie het door heeft.. Ha, het is echt geweldig om z’n reactie te zien (helaas niet gefilmd!! :(). Die avond drinken we wat met z’n vieren in een bar ergens hoog in de lucht, met prachtig uitzicht op Dubai. Daarna wordt het tijd voor de volgende verrassingsactie, dit keer in real life!

Om 12 uur die nacht landen namelijk m’n moeder, Maikel en kleine zus Jaira in Dubai. Ze zullen hier een weekje vakantie vieren en hebben werkelijk (oke, m’n moeder zou m’n moeder niet zijn als ze dit niet stiekem al 100x aan zag komen) geen idee dat Martijn en ik er ook zijn. Naar hun weten vliegen we namelijk volgende week zondag vanuit Jakarta linea recta naar Amsterdam. Raphaella en Stefan halen ze op van het vliegveld, terwijl wij thuis wachten. Om het makkelijk te houden (maar niet heus) spreken we een codetaal af: 1 is ‘ze zijn geland’, 2 is ‘we zijn onderweg’, 3 is ‘we zijn in de garage’ en 4 is ‘je mag binnenkomen’. Toch wel een beetje (heel erg) nerveus wachten we tot de eerste code binnenkomt. Daar is ‘ie, code 2. Oke, ze zijn geland. Nee… Code 2?! Ze zijn onderweg! Snel de spullen pakken, lichten uit, en verstoppen op de gang. Het is ondertussen 2 uur ’s nachts en natuurlijk komt van alle 800 (?) bewoners net diegene voor wie z’n deur we staan verstopt (met backpacks) thuis van een avondje uit. Nee hoor, er is niks aan de hand, we staan hier gewoon voor onze lol.. Leuk weetje is ook dat Stefan in feite code 1 bedoelde toen ‘ie 2 stuurde, dus terwijl wij al vol spanning in de gang staan te wachten tot thuis komen, plukken zij net de bagage van de band af ;-) Uiteindelijk zijn ze daar toch, aaah, we kunnen ze horen! Ze gaan naar binnen en we wachten geduldig af tot we ‘toestemming’ krijgen om naar binnen te gaan. Als dat eenmaal zo ver is, gieren de zenuwen door m’n lichaam, lang naar dit moment uitgekeken! We bellen aan, Raphaella doet open, en dan.. Weten we eigenlijk niet zo goed wat we moeten zeggen. Praten betekent dat ze vanuit de kamer onze stemmen kunnen horen, niets zeggen is ook gek want er is toch net aangebeld? M’n moeder komt echter al heel snel om het hoekje gluren en yessss, wat zijn we blij!!! Zo fijn om iedereen weer te zien, had ze echt gemist! Verrassingsactie -> geslaagd!!!

Die nacht drinken we met z’n allen de uit Nederland meegebrachte wijn, en slapen we op luchtbedden en banken in de woonkamer. Drie uur nadat we in slaap zijn gevallen word ik wakker van m’n zusje die doodleuk en half-slapend in de 100% NL zit te bladeren.. Slapen? Het is toch al licht? Hihi, ik heb d’r gemist! We hebben in totaal twee dagen met z’n allen in Dubai, dus de volgende dag gaan we hop met z’n allen de auto in (past precies) richting de Dubai Creek, lekker lunchen, stukje met de boot, daarna fijn naar het strand, ’s avonds eten naast de indrukwekkende fonteinenshow en afsluiten met een shisha-sessie (waar zelfs Jaira vrolijk aan mee doet). De volgende ochtend bezoeken we een moskee, waar een Engelse moslima ons uitleg geeft over de verschillende aspecten van haar geloof. Super interessant om het eens vanuit een ander perspectief te horen! Daarna crossen we door naar de woestijn, waar we quads en een soorty buggy’s huren: tijd om een potje te gaan racen! Het is wel ff wennen, soms een beetje eng, want de heuvels zijn soms écht heel steil en hoe weet je eigenlijk waar je heen rijdt? Maar al met al is het echt superrr vet, en als we dan plotseling een paar verdwaalde kamelen tegenkomen is het woestijn-plaatje compleet! Die avond is de laatste avond met z’n allen en daarmee ook (en nu echt) de allerlaatste avond van onze reis, dus we zoeken een mooie plekje op om te eten, ruziën met de ober omdat ze Martijn en mij geen bier willen schenken zonder id-bewijs (reizen houdt je jong) maar hebben uiteindelijk een hele fijne avond. Mooie afsluiter van de vijf beste maanden ooit.

De wekker gaat al vroeg, en we proppen ons weer gezellig met z’n allen in de auto, op naar het vliegveld van Abu Dhabi. Afscheidskussen, knuffels, gelukkig zien we een deel alweer over een week, Raphaella en Stefan zal helaas nog wat langer duren… De vlucht verloopt verder prima, en eenmaal op Schiphol aangekomen kan ik niet anders dan even heel hard huilen dat het allemaal alweer voorbij is (hoe dankbaar ik ook ben, hééél erg zelfs, maar dat komt later). Gelukkig staat mijn lieve papa en de net zo lieve familie/vrienden van Martijn ons met spandoek en al op te wachten bij de uitgang (al heel wat maanden geleden, maar super dat jullie er waren!). En dan: in de auto, op naar… huis.

Dag prachtig Azië, je bent onvergetelijk.

(Lees hier het ‘slotwoord’)

Het bericht Best of the best verscheen eerst op Asian Roads.

Offeringen & klederdracht: Bali

We besluiten de eerste nacht in Kuta door te brengen – waar we eerlijk gezegd eigenlijk niet al te veel tijd willen doorbrengen (Kuta staat zo ongeveer gelijk aan Salou, maar dan vol met dronken Australiërs die stuk voor stuk denken in maatje S te passen. En nee, dat is niet zo.)  Maar, ’t ligt dicht bij ’t vliegveld, en we hebben wel zin om heel even lekker te relaxen. We vinden een chill en betaalbaar hotel met heerlijk zwembad. Ik heb m’n backpack nog niet eens af of Martijn ligt er al in… Die dag hangen we lekker daar rond, fruitsapje erbij, en eind van de middag genieten we van een biertje en ijsje op het strand. Het strand in Kuta is verder niet zo spannend, er wordt redelijk veel gesurfd maar ’t strand zelf is best vies en de zee ziet er ook niet zo aantrekkelijk uit. ’s Avonds eten we heeerlijk ons eerste Indonesische maal, mmmm, kijken uit naar de rest van de maand!! De volgende ochtend is het tijd om het prachtige Bali eens te ontdekken! We huren een scooter, wachten tot de regenbuien overtrekken, pakken honderdduizend keer onze tas in en uit omdat het steeds nét niet past op de scooter, en dan gaan we er lekker vandoor! We zijn van plan om ongeveer een weekje weg te blijven, lekker crossen door oost & midden Bali, zin in! We rijden een stuk langs de kust (dat klinkt altijd leuker dan het is, omdat je gewoon op een drukke weg rijdt en niets van die hele kust ziet ;)) en hebben een eerste stop in Sanur. Daar neemt Martijn even een duik in de zee en drinken we lekker wat in een strandtentje. Best leven zo! We vervolgen onze tocht, nemen nog een kijkje bij het ‘zwarte’ strand op een heel niet-toeristisch plekje, waardoor het vol ligt met afval en iedereen je met grote ogen aankijkt. Blijft toch bijzonder en relativerend om af en toe een beetje te kunnen zien hoe de ‘gewone’ bevolking hier nou leeft. De wegen op Bali zijn trouwens echt perfect, super goede kwaliteit, wat een verschil met alle andere landen die we tot nu toe hebben bezocht.. het effect van massatoerisme! Halverwege de middag komen we aan in Padang Bai, waar we besluiten te overnachten. We worden direct aangesproken door een mannetje uit het dorp, die een goedkope kamer voor ons heeft. Prima, geregeld! Rest van de middag lopen we lekker rond langs het strand, drinken wat en genieten van de zon. ’t Stadje is redelijk uitgestorven, maar je hebt er super veel leuke restaurantjes en er hangt een fijne sfeer :-)

Volgende ochtend weer lekker vroeg op pad! We willen waarschijnlijk eindigen in Lovina, en dat is nog best een stuk rijden. Omgeving is erg mooi vandaag, voor het eerst uitzicht op de vulkaan (soort van, eigenlijk zie je alleen maar wolken, maar dat mag de pret uiteraard niet drukken). We lunchen onderweg op een heel leuk plekje waar we heerlijk vers gegrilde vis eten, en besluiten dan een hot springs in de buurt te bezoeken. Deze zit vol locals, die eigenlijk allemaal niet zo goed kunnen zwemmen maar dit wel heel hard proberen, wel schattig. Even lekker opwarmen terwijl we het al warm hadden ;-) Net als we weg willen gaan worden we aangesproken door een man die ons vraagt of we al een plek hebben om te overnachten. We willen ‘m eigenlijk direct afwimpelen, maar verrassend genoeg heeft hij precies de juiste argumenten om ons over te halen naar ‘zijn’ hostel mee te gaan: een huisje direct aan de zee, de eigenaar speelt gitaar, én bakt ook nog eens de lekkerste saté. Speciaal voor ons, op de barbecue. Tsja… Daar kunnen we natuurlijk geen nee tegen zeggen! Het huisje is behoorlijk vervallen; wat komt doordat de huidige eigenaar de boel nogal laat versloffen, zoals de jongens die momenteel vrijwillig de boel nog enigszins draaiende houden ons vertellen. Terwijl we daar lekker kletsen (en nep-lachen om moppen waar we geen zak van begrijpen door het steenkolen-Engels…), wordt er heerlijk gekookt – wat we lekker gelijk mogen proeven! We slapen direct naast de zee, die sinds een paar dagen behoorlijk wild is (schijnt altijd een maand per jaar het geval te zijn) en dat is goed te merken…. De hele nacht heb ik het gevoel alsof de zee ons ieder moment uit bed komt vegen. Als er daarna ook nog eens een MEGA-gekko over de muur loopt die ik zelfs zónder bril (en ja, ik ben zo goed als blind!) weet te spotten, gevolgd door een fijne dikke spin, is de slapeloze nacht een feit.. Ach ja, morgen toch geen verplichtingen ;-) We ontbijten lekker met vers gebakken banaan en vervolgen daarna onze tocht naar Lovina. Ook hier worden we onderweg weer aangesproken door een meneertje die ons een betaalbare kamer weet te bieden aan het strand. De rest van de middag doen we lekker niks: lezen, lunchen en Martijn geniet van een heerlijke massage. In de tuin van het hostel geven de vader en kinderen uit het gezin een privé-concertje, zo leuk om te zien hoe ze met z’n allen helemaal uit hun dak gaan. En maar lachen, ze doen niets anders hier!

De volgende dag op planning: Ubud! ’t Is een redelijk lange afstand, maar genoeg te zien onderweg! Ook Ubud zijn we nog geen minuut binnen voordat iemand ons probeert mee te lokken naar zijn hostel.. ’t Staat op ons voorhoofd geschreven, geloof ik ;-) (of zou ’t door de backpack en Lonely Planet komen? Hmm) Gelukkig trappen we er ook deze keer weer in, maar wat een geluk: we komen uit bij één van de mooiste hostels tot nu toe. We hebben een soort van privétempeltje als kamer, ’t is echt prachtig! Lekker ruim balkon, warme douche, de hele dag gratis thee en koffie, én Martijn vindt een plekje voor z’n hangmat – top! Af en toe loopt de familie al zingend een offer-rondje door de tuin, prachtig om dit soort rituelen te zien. De rest van de dag lopen we lekker een beetje door de stad van Ubud. Veel winkeltjes en restaurants, gezellig sfeertje hangt er! ’s Avonds bekijken we een Balinese dansshow (zoals iedereen die in Ubud is geweest waarschijnlijk heeft gedaan..). Grootste deel van de groep bestaat uit behoorlijk oude mannetjes, wel aandoenlijk om te zien. Eén van de oudste komt ergens halverwege de show een keer binnen sloffen, om vervolgens 5 minuten later aan z’n solo te beginnen…mooie timing (en het perfecte voorbeeld van jam karet, ha)! Daarna nog een drankje op het balkon, en dan aftellen geblazen, want… Er is er één jarig, hoera, hoera, dat kun je wel zien…dat is Martijn!! Wat een mooie plek om jarig te zijn! :-) ’s Ochtends regel ik met de hosteleigenaresse dat ze ons een heerlijk ontbijtje op ons balkon komt brengen (bananen tosti, LEKKER!), inclusief kaarsjes (die helaas al uitwaaien zodra ze een stap buiten haar keuken zet, maar het gaat natuurlijk om het idee)! Mmm, da’s lekker wakker worden! En het zet gelijk de toon voor de rest van de dag, want we doen letterlijk vrijwel niets anders dan héél veel lekkere dingen eten! ’s Morgens bezoeken we eerst nog de Monkey Tempel, wat opzich wel grappig is om te zien, en oke, de aapjes zijn eerst een beetje eng maar als er daarna eentje (een kleintje, anders was het minder leuk) op m’n schoot komt zitten om een banaan te eten vind ik het toch wel heel lief. De lunch is heerlijk, daarna een lekker fruitsappie, door naar wat andere tempels in de stad, saté van de barbecue (Martijn kan geen saté-kraampje voorbij lopen zonder iets te kopen, gelukkig staat niet heel de stad er vol mee), en we sluiten de middag af in een soort lounge-bar waar we dikke vette chocoladetaart eten terwijl de bediening Martijn toezingt, whiee! Daar blijven we een tijdje hangen, want het komt inmiddels met bakken uit de hemel. Als de lucht wat opklaart is het tijd voor ons volgende doel: op zoek naar de aller-, allerlekkerste rijsttafel van Ubud! We vinden er eentje bij ons in de buurt, en worden vervolgens verwend met 4 gangen met de meest heerlijke gerechten, lekker cocktailtje erbij, mmm! Tonnetje rond nog wat drankjes in een bar met livemuziek, fijne dag zo! Derde dag in Ubud lopen we ’s ochtends eerst een heel stuk door de omgeving, prachtige rijstvelden, groener dan groen! Daarna rijden we met de scooter naar één van de oudst bewaarde tempelcomplexen, mooi!

De volgende dag is het helaas tijd om ons tempeltje te verlaten.. We rijden in een paar uur terug richting Kuta, maar bezoeken eerst nog even Uluwatu & Tanah Lot, wederom twee mooie tempelcomplexen omringd door prachtige natuur. Beetje toeristisch wel, verwacht je niet op Bali.. Eind van de dag is het cirkeltje rond en komen we weer aan in Kuta. Scooter terug, spullen opgehaald en een hotel vinden. Aangezien we ergens in de afgelopen dagen hebben besloten nog een extra maand achter onze reis te plakken, moeten we ergens ons visum zien te verlengen. We vinden een plekje waar het binnen 5 dagen voor een redelijke prijs kan worden geregeld, prima! Die dag erna hangen we lekker rond bij het zwembad, en de volgende dag stappen we al lekker vroeg in de bus: waar kunnen we het wachten op onze visa beter doen dan in het paradijs?! Op naar de Gili’s!!! Vanwege de wilde zee varen er helaas geen snelle boten, dus het wordt de langzame ferry, waardoor we 12 uur later eindelijk een keer op onze bestemming aankomen (en da’s lang, als je bedenkt dat de Gili-eilanden echt letterlijk naast Bali liggen…). Maar: wel dolfijnen gezien vanuit de boot! :-) En, ik kan jullie vertellen: de Gili’s zijn écht het paradijs. We brengen eerst twee dagen door op Gili Air, schijnt wat rustiger te zijn dan Gili Trawangan, maar toch genoeg te beleven! We gaan een middagje mee op de boot om te snorkelen, waarbij ik de enige schildpadden die ik had kunnen zien mis omdat ik dus echt een kneus ben in het water en, naar het blijkt, al helemaal met flippers. Gelukkig heeft Martijn daar geen last van… Rest van de tijd doen we lekker heelemaal niks, beetje op het strand hangen, fruitsapjes drinken, vis en vlees van de barbecue, heerlijk! De daaropvolgende dagen hangen we rond op Gili Trawangan, waar we eigenlijk preciesss hetzelfde doen ;-) ’t Weer is wel iets slechter, maar we kunnen toch nog lekker veel snorkelen (zonder schildpadden, snik), vinden een leuke bar, gaan naar een geïmproviseerde bioscoop en eten heeerlijk op de avondmarkt. Prima vakantiebestemming! Eenmaal terug in Kuta ligt onze visa al op ons te wachten, goed geregeld! We pakken diezelfde dag nog de taxi naar het vliegveld, waar we gelukkig meekunnen met de volgende vlucht naar Makassar, Sulawesi! Bali heeft ons trouwens wel echt positief verrast… hoewel het natuurlijk barst van de toeristen is er nog in zoveel van de oorspronkelijke cultuur terug te zien. Vrijwel nergens anders in Indonesië dan op Bali zagen we zoveel mensen in klederdracht, met prachtige sarongs, tulbanden, en onderscheidende architectuur. Maar het mooist vond ik toch wel om te zien hoe ze werkelijk de he-le dag druk kunnen zijn met offeringen, super aandoenlijk. Al met al zeker een aanrader, zolang je niet in Kuta blijft hangen ;-) Maar nu op naar Sulawesi!

Begrafenisrituelen & onbewoonde eilanden: Sulawesi

Wanneer we ’s avonds laat door de douane komen staat werkelijk heel Sulawesi ons op te wachten om ons een taxi aan te bieden…zo hebben we het nog nooit meegemaakt! Vraag me echt af hoe ze daar kunnen overleven, met zoveel concurrentie. Kans dat iemand uit al die honderden schreeuwende mensen precies jou uitpikt is niet al te groot zou je denken…  We eindigen in een nogal vervallen hotel waarbij we ons nog steeds afvragen of het wel een hotel was (nergens een bordje, en ze keken wel een klein beetje verbaasd toen we binnen kwamen lopen…). Maar ach, we hebben een bed, dus goed genoeg. Volgende ochtend wel even verkassen naar een ander plekje in de straat, want een douche is ook wel zo fijn. ’s Middags lopen we een stuk door Makassar, waar we eerst in gebarentaal de boottickets naar Flores regelen voor over een paar weken, daarna schuilen voor de vele regen/lunchen bij een suuperlieve familie die geloof ik nog nooit een toerist heeft gezien (waar ook nog een Moluks vrouwtje loopt die nog een beetje Nederlands kan, heel leuk) en Fort Rotterdam bezoeken. Klein stukje ‘thuis’ in Makassar! Werkelijk de hele dag wordt er ‘hellooooo mister!’ naar ons geroepen, van voetganger tot bouwvakker tot pratende struik (waar komt het nou toch vandaan?!): ze blijken allemaal errug fan van dat ene zinnetje. Wel grappig. Zeker als ze het tegen mij zeggen :-) Martijn heeft op een gegeven moment een hele fanclub achter zich aan, die ‘m al ‘I love you!’-end volgt. Mijn boze blikken helpen niets. Toch maar iets beter oefenen nog. Die avond besluiten we toch maar op de bus te stappen richting Rantepao, scheelt toch weer een hele dag in de bus! Samen met Dominique uit Duitsland de nachtbus in, waar we genoeg ruimte hebben om te liggen maar de onwijs irritante buschauffeur echt zulke harde muziek draait dat Martijn en ik letterlijk naar elkaar moeten schreeuwen terwijl we naast elkaar zitten.. En dat om 3 uur ’s nachts, top.

Aangekomen in Rantepao vinden we een prima hostel, en na het ontbijt kunnen we gelijk met een gids mee naar hetgeen waar we eigenlijk wel voor komen: een begrafenis. In Tana Toraja, waar Rantepao onderdeel van is, draait alles om de dood. Het gebied staat bekend om hun uitzonderlijke begrafenisrituelen, die soms dagen duren, en waarvoor jaren wordt gespaard. De begrafenis die wij bezochten was van een vrouw en man, waarvan de één acht, en de ander al twaalf jaar ‘dood’ was. Dood tussen aanhalingstekens, want je bent hier pas echt dood als je bent begraven. Tot die tijd worden ze een soort van gebalsemd, waardoor het dus mogelijk is om iemand jarenlang ‘goed’ te houden. Deze mensen worden nog gewoon als volwaardig lid van het gezin gezien, en kom je als gast in het huis van (bijv.) de overleden gastheer, dan moet je deze ook begroeten. Heel bizar. Bij zo’n begrafenis zijn giften erg belangrijk, maar men heeft dan ook jarenlang de tijd om voldoende geld bij elkaar te sparen. Het grootste deel van de bezoekers brengt een varken mee, maar het duurste cadeau wat je kunt geven is een buffel. De zogenaamde ’albino buffel’ is hierbij absoluut het meest waard, en wordt alleen in uitzonderlijke gevallen geschonken. Deze giften brengen nog een behoorlijke administratie met zich mee, want alles moet worden geregistreerd. Zo moet er duidelijk zijn welk varken of welke buffel van welke gast afkomstig is, want krijg je een varken van Pietje, dan moet je op de begrafenis van Pietje een varken teruggeven. Daarnaast moet een deel van de giften worden afgestaan aan de overheid. Gasten van ‘buiten’ de familie zijn altijd welkom op een begrafenis: hoe meer gasten, hoe meer status. Ze ontvangen ons dan ook met open armen! [Let op: het wordt hierna een beetje bloederig en vies dus mensen die hier niet zo goed tegen kunnen moeten hier misschien even overheen lezen! Ik vind het te interessant om niet te vertellen, dus ja] Op aanraden van onze gids brengen we sigaretten (mijn favoriete cadeau) en snoepjes mee, die ergens in een hoekje worden geflikkerd door oma, tsja, ’t is dan ook geen buffel… We mogen ergens plaatsnemen en worden gelijk voorzien van eten en drinken. Ondertussen kijken we echt onze ogen uit.. Overal wordt er muziek gemaakt, kleine optochtjes gehouden, en ondertussen worden krijsende varkens ondersteboven aan hun poten gebonden naar het midden van het veld gebracht. Alsof we midden in een stripverhaal terecht zijn gekomen! Deze varkens worden geregistreerd en vervolgens één voor één afgemaakt, overal bloed, overal ingewanden, je moet er maar tegen kunnen… Ondertussen lopen de biggetjes vrolijk snuffelend langs hun afgeslachte ouders, aaah, ’t is maar goed dat ze dat niet echt beseffen (denk ik). Martijn wordt nog gevraagd mee te doen met een soort dans, gezellig in een kringetje, maar ’t gaat ‘m best goed af ;-) Daarna wordt de lunch geserveerd, dat uiteraard bestaat uit varken, aangevuld met rijst en wat groentes, en rijstwijn die uit bamboe wordt gedronken. Interessante middag!! Terug in het hotel duiken we even ons bed in, slapen in de bus blijft toch niet echt ideaal. ’s Avonds eten we wat in het stadje samen met Dominique en twee Franse meisjes. De volgende dag huren we met z’n drieën een scooter, en gaan we weer vrolijk terug naar de begrafenis. Vandaag is dag drie, ofwel: offerdag. En dit keer zijn niet de varkens, maar de buffels aan de beurt. Tien stuks, wel te verstaan! Terwijl ze de buffels langzaam verzamelen op het midden van het veld, ben ik al een beetje bang voor wat komen gaat. En jawel, dat was niet voor niets. Bij de eerste buffel wordt de keel doorgesneden, waardoor ‘ie op de grond ploft, vervolgens na een minuut weer opstaat en compleet gedesoriënteerd rond wankelt en tegen andere buffels aan botst, terwijl het bloed uit z’n keel stroomt. Wat een sterk beest, niet normaal! Je hoort z’n laatste pogingen tot ademhalen, echt heel zielig. Na deze eerste kan ik al niet langer kijken.. Natuurlijk eet ik vlees en weet ik ook wel dat dit niet in de supermarkt groeit, maar om letterlijk voor je ogen zulke grote beesten afgeslacht te zien worden vind ik toch wel een beetje te heftig. Martijn en Dominique houden ’t nog iets langer vol, maar daarna vinden we het ook wel mooi geweest en taaien we af. Hebben we dat ook weer meegemaakt! We stappen op de scooter en rijden de rest van de dag door de meest fantastische landschappen, vol met rijstvelden, bergen en: graven. De graven hier zijn er in de meest uiteenlopende vormen: de velden liggen vol met grote rotsen, die worden uitgehakt en vervolgens dienen als graf. Daarnaast zijn er ook de hanggraven, waarbij de kisten als het ware aan rotsen worden gehangen, en kisten die in uitgehakte gaten in rotswanden worden geplaatst. Sommige baby’s worden begraven in open gaten van bomen, met het idee dat ze zo naar de hemel toe groeien. Daarnaast zijn er in de omgeving een aantal grotten te bezoeken waar mensen in zijn begraven. Nou is een grot überhaupt al niet de meest gezellige plek om te bezoeken, als ’t vol ligt met kisten en skeletten is het al helemaal geen pretje.. Als klap op de vuurpijl staat er bij een groot deel van de graven een soort pop met het uiterlijk van de overledene. Dit varieert van abstracte houten Pinokkio-poppen tot een soort van wassen beelden die echt sprekend lijken, brrrr.. Niet de meest vrolijke dag, maar jeetje wat is dit interessant om te zien. Nog niet eerder zagen we culturele rituelen die zich zo onderscheiden van anderen! Waar dit gebied ook om bekend staat is de architectuur: een groot deel van de huizen in Tana Toraja hebben een dak in de vorm van een schip-vorm (beetje lastig uit te leggen, foto’s maken vast een hoop duidelijk ;-)). Aan de voorkant van het huis stapelen bij sommige families de buffelhoorns zich op: hoe meer hoorns, hoe meer status. Op één of andere gekke manier blijk ik uitgerekend in Sulawesi (wat zo ongeveer naast de Molukken ligt) de grote trekpleister in plaats van Martijn. Denk dat ik inmiddels heel wat fotoboeken vul… Sommige families wachtten ons zelf op aan het einde van de grotten om dan op de foto te kunnen. Best wel gek! ’s Avonds eten we lekker op straat met Dominique, waarna we afscheid van ‘m nemen: hij gaat weer terug naar Makassar.

De volgende ochtend huren we een scooter voor de komende twee weken (dat klinkt heel makkelijk maar dat was het dus niet, eentje berekende zelfs zowel een dag- als nachttarief.. Euhhh, volgens mij hoor je korting te geven als we ‘m voor zo een lange tijd huren?!), gaan we op zoek naar een kaart die we niet kunnen vinden, en besluiten dan maar met behulp van Google Maps en de minikaart in de Lonely Planet op pad te gaan: op naar de Togean Islands! De rit zal ongeveer drie dagen duren, dus we moeten nog even geduld hebben voordat we onszelf in bounty-sferen kunnen waden… Op één of andere manier krijgen we het gevoel dat ‘t nog best een pittige opgave wordt aankomende dagen, want zodra we locals duidelijk maken dat we met de scooter op weg zijn naar de Togeans reageren ze alsof we zojuist kenbaar hebben gemaakt om met een luchtballon naar Mars af te reizen… Nou ja, we gaan het zien! De eerste dag is een stuk door de bergen, tussenstop in een dorpje waar gelijk de hele familie weer even komt gluren, foto hier, foto daar, en ’s avonds eindigen we in een hotel in Mangkutana. Buurman komt even een praatje maken, die eigenlijk niet zo goed Engels kan, en ik kan eigenlijk niet zo goed Indonesisch, maar al met al lukt het nog wel aardig. We zijn er inmiddels ook wel achter dat Sulawesi nog niet zo ver ontwikkeld is dat de badkamers douches bevatten, dus gooien we ons vrolijk onder met emmertjes koud water. Best lekker, in die hitte! De volgende morgen is Martijn in rouwstemming: hij is in z’n slaap over z’n e-reader gerold, welke nu compleet is gebarsten.. Mimimimi! Zonde! Nouja, op de scooter maar weer, en we rijden door richting onze volgende eindbestemming: Tentena. Tijdens de lunch komen we terecht in een uitgestorven restaurantje aan een mooi meer, mm, geloof niet dat we hier iets eetbaars gaan vinden.. Gelukkig is daar de redder in nood: de buurvrouw. Ze biedt aan om voor ons te koken in haar huis. Heel lief. Het huis staat vol met Nederlandse souvenirtjes (klompen, molens, enz.), afkomstig van een vriend uit Nederland die ieder jaar op bezoek komt. De buurman heeft een dochter die met een Rotterdammer is getrouwd.. Wereld is klein! Hij komt er nog even gezellig bij zitten en laat ons foto’s zien van de bruiloft. Nu heb ik werkelijk waar nog nooit twee mensen zó ongelukkig zien kijken op hun trouwfoto’s, maarrrr dat zeg ik natuurlijk niet ;-) Ondertussen wordt de tuintafel naar binnen gesleept, tafel gedekt, en smullen we even later van heerlijke nasi goreng. Wat een gastvrijheid, geweldig! Leuk ook dat we inmiddels al met wat basis-woordjes af en toe best een simpel gesprekje kunnen voeren :-) (Voor de liefhebber van details, en aangezien dit stuk nog niet lang genoeg is: we zijn vooral erg gecharmeerd van het zo hard mogelijk PAGII!!! schreeuwen in de ochtend (dat betekent zoveel als ‘mogguhhhh’), en doen vaak een wedstrijdje wie het hardst/eerst HATI HATI kan krijsen (pas op) bij gaten in de weg. Leuk, hè.) De rest van de middag rijden we om het meer heen, en komen we terecht in Tentena, waar we lekker een beetje relaxen en vroeg in slaap vallen..scooter rijden maakt je slaperig! Volgende dag laatste deel van de tocht! Als we eind van de ochtend ergens stoppen om wat te drinken, komen we terecht in een winkeltje waar ze nogal blij zijn ons te zien: opa komt tevoorschijn, doet de muziek keihard aan, en begint vrolijk te dansen. Een paar suuperlieve moslimkindjes doen gezellig mee en beginnen steeds keihard te gillen/lachen als we naar ze kijken. Echt schattig! De laatste paar uur van de rit rijden we direct langs de kust, die werkelijk de meest felle kleur blauw heeft die ik ooit heb gezien! Natuurlijk kan Martijn de verleiding niet weerstaan, dus stoppen we eventjes voor een duik, en komen uiteindelijk nog vrij vroeg aan in Ampana. Hier blijkt verder niet zo gek veel te beleven, behalve dat we er de lekkerste vis eten die we oooooit hebben geproefd (Martijn z’n woorden natuurlijk).

’s Ochtends stappen we op de boot naar bounty-eiland nummer 1: Kadidiri. Een klein eilandje waar je niets anders hebt dan drie verschillende accomodaties, oplopend van betaalbare eenvoud tot iets minder betaalbare luxe. Eenvoud dan maar! ;-) Krijgen een krakkemikkig bamboe-hutje met overal gaten, maar ach, wat maakt het uit (zolang we onze koekjes maar niet op de vloer bewaren, want ja, ratten schijnen ook wel van koekjes te houden..geef ze eens ongelijk!) Aangezien er dus verder ook geen restaurants te vinden zijn is de prijs voor de accommodatie inclusief drie maaltijden per dag. Je hoeft dus letterlijk niets te doen de hele dag! En het is er prachtig.. De zee is kraakhelder en super kalm, en je kunt er heerlijk snorkelen. Martijn maakt nog een super vette duik naar een Amerikaanse bommenwerper, die tijdens de WOII een noodlanding heeft moeten maken en daarna geheel intact naar de bodem is gezonken. Je kunt dus alles nog zien, van propeller tot cockpit, terwijl de visjes om je heen zwemmen. Heel bijzonder! Hij heeft er ook nog een tof stukje over geschreven, klik! Het eten is heerlijk, elke dag verse vis en groentes. De mensen die hier wonen zijn zo ongeveer half tot vis getransformeerd: het is bizar om te horen hoe zij rustig een paar minuten op de bodem van de zee zitten met een speer, om vissen te vangen. Volgens traditie maken sommige pasgeborenen samen met hun vader al hun eerste duik.. Niet zo gek dus ook dat ze zich prima weten te redden onder water :-) Na twee dagen nemen we afscheid van de mensen op Kadidiri en stappen we samen met twee Duitse en één Engels meisje in een klein vissersbootje om onze tocht te vervolgen. Op naar Malengue, eiland nummer 2! Onderweg stoppen we eerst bij het Jellyfish Lake, wat precies inhoudt wat de naam al zegt: een meer VOL met kwallen! Als je langs de kant staat zie je er helemaal niets van, een donker meer maar verder niets, maar als je er in springt en vervolgens onder water kijkt zie je nietssss anders dan honderden, zo niet duizenden kwallen. ZO gaaf! Natuurlijk steken deze kwallen niet, anders was er natuurlijk niet zoveel aan. Dit meer heeft zich ooit afgescheiden van de zee, en omdat de kwallen hier geen natuurlijke vijand meer hebben, verloren hun tentakels hun stekende/giftige functie. Je kunt ze zelfs aanraken, heel gek! Je merkt wel dat het een beetje tegen je natuur in gaat, zodra ik ook voor de eerste keer m’n hoofd onder water steek zwem ik in paniek weer terug naar de kant.. ’t Is dus even wennen! Maar het is werkelijk prachtig, met de zon die op het water schijnt, de zwevende oranje beestjes, heel magisch! Daarna stoppen we even op een fijn wit strandje, en snorkelen we op een zogenoemde atoll, waar het koraal van heel ondiep plotseling steil afbuigt naar mega diep water. Heel tof. ’s Middags komen we aan in Malengue, waar we door de eigenaar van de enige accommodatie daar naar hun privéstrandje worden gebracht. Wat is het fijn hier! De huisjes zijn een stuk beter, er hangt een heerlijke hangmat op het balkon, en ook het eten is goddelijk. Genieten!!!! De eerste dag maken we met twee van de drie meiden een tocht door het bos, langs een vleermuizengrot die de meest bizarre stank verspreid die we ooit hebben geroken, en eindigen we bij een hele lange brug over de zee die meer kapot is dan heel… En maar hopen dat je niet met camera en al het water in valt! De dagen die daarop volgen voeren we eigenlijk niet zoveel uit, beetje lezen, spelletjes, zonsondergang kijken, bootje varen (dat overigens altijd leuker lijkt dan het is. Zeker als je tegen de stroom in moet roeien, en je eigenlijk geen steek vooruit komt. Ha) en slapen in de hangmat. Na twee dagen willen we eigenlijk nog voor een dagje één ander eiland bezoeken, maar de ferry gaat ’s ochtends om 6 uur en we zitten op nog een half uur varen van het stadje waar de ferry gaat. Als de wekker om 4 uur gaat lijkt het alsof de wereld vergaat: ik heb het nog nooit zo hard horen regenen en het bliksemt aan één stuk door. Brrrrr.. Er is op het ‘hele’ strand (dat überhaupt maar 100 meter is, haha) geen elektriciteit dus da’s op dit moment even niet zo fijn. Ik besluit dat het komende half uur in een vissersbootje doorbrengen niet tot mijn ideale bezigheden behoort en we laten uiteindelijk de ferry aan ons voorbij gaan. Dan nog maar twee extra dagen op Malengue, de ferry gaat ‘helaas’ niet elke dag.. Na twee dagen zijn we in ieder geval goed ontspannen (afgezien van het feit dat een krolse kat en twee opgefokte puppies iedereen behoorlijk uit deze chill-modus wisten te halen ;-) Katten-liefhebber Martijn had de kat in kwestie in gedachten al minstens 300x met kokosnoot om nek de zee in gesmeten) en nemen de ferry terug naar Ampana. Onderweg komt er een local naast me zitten die gezellig met me mee leest in m’n boek, en elke keer mij even aantikt als ‘ie een woordje herkent (‘pistol’, ‘nazi’ – echt een gezellig boek ook), wel grappig. Gelukkig staat onze scooter-vriend nog braaf op ons te wachten in Ampana, en de volgende dag beginnen we aan de tocht terug richting Rantepao. We nemen ongeveer dezelfde route, dus kennen de weg inmiddels! Onderweg bezoeken we nog een toffe waterval, rijden we bijna een slang door midden en vergapen we ons op een markt aan gegrilde hond en vleermuizen op een stokje. Je hoeft je hier in ieder geval nooit te vervelen! Na 2,5^e dag komen we weer aan in Rantepao, waar we de scooter terugbrengen en de volgende dag op de bus stappen naar Makassar. Zodra we de stad binnen rijden, begint het te regenen. Typisch! Terug naar het hotel waar we onze spullen hebben opgeslagen, die twee weken lang hebben liggen schimmelen in een kamer zonder ramen, top! Volgende dag maar alles laten wassen.. Martijn is ondertussen behoorlijk door z’n shirtjes heen dus de rest van de dag hangen we rond in een mall, waar we een beetje winkelen, schransen bij de Mac (even geen vis meer! Haha) en naar de bioscoop gaan. Die avond stappen we samen met Chris, die we hebben ontmoet in Kadidiri, op de ferry. Over ongeveer 20 uur zullen we aankomen in Flores. Dat was het Sulawesi-avontuur alweer!

Maar gelukkig duurt ons Indonesië-avontuur nog héél lang.. Wordt vervolgd dus! Liefs, Martijn & Roana X

Het bericht Hello, mister! verscheen eerst op Asian Roads.

Lekker gaar van de lange trip duik ik even later onder een dikke stapel dekens, terwijl Martijn even de stad in gaat voor geld en een reisgids. ‘s Avonds eten we in een soort tapasbar waar we allerlei gerechten uit de Nepalese keuken proberen, lekker! De volgende dag is het tijd om alles te regelen voor de trekking – daarvoor zijn we immers naar Nepal gekomen. We hakken definitief de knoop door om voor het Annapurna Circuit te gaan, een ongeveer 17-dagen durende trektocht langs (o.a.) het Annapurna gebergte. Aangezien het hartje winter is op ‘t moment en we van te voren niet hadden verwacht in Nepal te belanden beschikken we nou niet bepaald over de juiste uitrusting…dat wordt shoppen! We vinden goede schoenen die we maar direct aan doen, nu maar duimen op zo min mogelijk blaren.. Het grootste deel van alle benodigdheden willen we graag huren, maar ondanks alle ‘for rent’-bordjes op de vele outdoorwinkels die Kathmandu rijk is blijkt dit toch moeilijker dan gehoopt. Uiteindelijk hebben we geluk! In een super klein, donker winkeltje met de fenomenale naam ‘Deep Love’ vinden we een super aardig mannetje die ons graag wilt helpen. Normaal verhuurt hij geen kleding, maar besluit het dit keer toch te doen, en nog geen uur later lopen we de winkel uit met tassen vol splinternieuwe maar vooral hopelijk hele warme kleding! Ik ben ondertussen super verkouden geworden en voel me niet zo best – niet zo heel gek als je binnen twee dagen van strandtemperaturen naar winter verkast. Vroeg naar bed dus, na eerst een uitgebreide Skype-sessie met een praatgraag lief zusje (die ik heel erg mis! Net zoals de rest natuurlijk :-)). Onze kamer is zonder twijfel de koudste plek in heel Kathmandu, wolkjes blazen vanuit bed! Zelfs met kleding aan + vier dekens lig ik nog een half uur te klappertanden. En dan zijn we nog niet eens de bergen in… De volgende dag zijn we wederom de hele dag bezig met de voorbereidingen – toestemming voor het circuit, medicijnen, blarenpleisters, handige snacks voor onderweg, enzovoort! Eind van de middag wordt het tijd om de tassen klaar te maken, zodat we alle spullen die we niet meenemen kunnen droppen bij een reisagency waar we ook de toegang tot het circuit hebben geregeld. ‘Dat valt reuze mee!’, roept optimistische Martijn aan het begin van onze inpak-sessie. Tien minuten later zitten de tassen propvol. En het hele bed is nog bedekt met spullen. En oh ja, daar staan ook nog twee tassen die mee moeten… Oeps, dat valt toch eigenlijk helemaal niet mee! De tas lijkt uiteindelijk wel minder zwaar dan verwacht, al denk ik daar anderhalve week later op 5000 meter toch even anders over – maar dat weet ik dan uiteraard nog niet. Gelukkig. De tassen met onze normale kleding worden gedropt, vanaf nu mogen we drie weken paraderen in prachtige, vormloze wandelkleding. En, jawel, ook nog eens allebei dezelfde jas, broek en schoenen. Uniseks is het helemaal dit jaar, toch?? Hoewel we volgende ochtend vroeg de bus zouden nemen naar ons startpunt, slaap ik die nacht bijna niet en word ik nog veel beroerder wakker. Niet zo’n beste start, dus we besluiten nog 1 dagje langer in Kathmandu te blijven en weer even lekker ons (warme!!!) bedje in te duiken. Niet wetende dat er ondertussen een bus gedurende een half uur op ons staat te wachten…oeps. De rest van de dag doen we niet zo heel veel. In ‘t kader van Martijn z’n vet-mest-project eten we (tsja, alleen eten is ook zo ongezellig) heel veel lekkere taartjes in de zon op het dakterras van ons hostel. De volgende dag moeten we er dan toch echt aan geloven: op naar de Himalaya’s!! :-) In de bus richting Besisahar komen we alvast goed in de stemming dankzij fijne Bollywood-videoclips, geweldig. Martijn z’n wangen scheuren nog net niet uit, zo groot is de lach op z’n gezicht de hele rit – we hebben er zin in! Tijdens de lunch maken we kennis met de Ierse Andrea en Ioen (spreek uit Owen), die dezelfde tocht gaan doen. Helaas kunnen we niet tegelijk starten, aangezien ze problemen hebben met hun bank en daardoor ergens geld moeten zien te regelen. In Besisahar stappen we op de jeep richting ons officiële startpunt: Syenge. De weg is vol kuilen en behoorlijk steil omhoog, en het uitzicht beloofd al veel goeds voor aankomende weken. Minder goed is het feit dat we een uur later staan te bibberen naast de jeep: remmen kapot. Vrij essentieel toch wel, kunnen remmen, midden in de bergen. Het volgende dorp is nog 2,5 uur lopen en het begint al te schemeren, en lopen in ‘t donker zien we niet echt zitten..maar, er zit niets anders op, dus beginnen we onze trektocht een stukje eerder dan gepland. We hebben nog geen 5 stappen gezet als er een andere jeep de hoek om komt scheuren, waar eigenlijk niemand meer bij past, maar ja: we zijn in Azië, dus daar past alles. Het laatste stuk van de rit breng ik door half bij een local op schoot, gezellig! Aangekomen in Syang gaan we op zoek naar ons eerste guesthouse. We bestellen wat te eten en warmen ons op onder de douche – één van de schaarse warme douches tijdens de tocht, maar ook dat weten we dan nog niet ;-) Ik ben nog steeds super verkouden, dus besluit wat tijgerbalsem onder m’n neus te smeren. Schijnt te helpen… Meer, meer, meer! roept Martijn ondertussen enthousiast. Tien minuten later heb ik het gevoel dat m’n bovenlip volledig in de brand staat..aaaah!! Dus breng ik de avond door met een ijskoude bidon op m’n mond. Fijn… (en de verkoudheid bleef, natuurlijk).

De trekking zal ik verder kort (dus lang) per dag beschrijven, lijkt me ‘t handigst omdat het anders misschien te eentonig wordt :-):

Dag 1 – Syange naar Tal (1700 m)
Wekker om half 7, zodat we lekker vroeg van start kunnen! Gelukkig slapen we door de wekker heen en worden we half 8 wakker. Goed begin! Na ‘t ontbijt is het dan echt zover: we gaan ervoor! De zon schijnt, de lucht is blauw.. :-) Al snel gaan de warme jassen uit en lopen we lekker in shirtjes, warm krijg je het vanzelf van al dat klimmen! Even inkomen hoor, zweet me rot, maar het gaat opzich wel prima! Muziekje aan, lekker meeblèren, toch niemand die ‘t hoort! Sneller dan verwacht bereiken we ‘t 1e dorpje, even lekker een colaatje in de zon, en dan weer verder! De hele weg hebben we ongelooflijk mooi uitzicht op prachtige bergen, en de rivier die door de bergen stroomt is geweldig. Wat een kleur! Eind van de middag is Tal, onze eindbestemming van vandaag, in zicht. Voordat we er zijn moet er eerst nog een extreem steil stuk worden beklommen, oei! Valt toch wel even tegen.. Aangekomen in Tal vinden we een fijn guesthouse voor een dollar per nacht (in ‘t laagseizoen kun je vaak super goedkoop of zelfs gratis slapen, zolang je zowel ‘s avonds als ‘s ochtends maar eet bij je guesthouse). Waren we van te voren toch bang dat we met kerst torenhoge prijzen moesten gaan betalen voor een overnachting… Want jawel, het is 24 december, bijzondere plek voor kerstavond! We zijn de gehele dag werkelijk geen mens tegengekomen, best wel gek, maar wel zo rustig (en wel fijn, met dat zingen). We hebben verhalen gehoord over drukte tijdens ‘t hoogseizoen, waar je lekker achteraan kan aansluiten in de optocht.. Moet je toch niet aan denken! Martijn creëert z’n eigen stoombad met de heerlijke gloeiend hete douche, en wanneer we de eetzaal inlopen stuiten we op de eerste toeristen van de dag – niemand minder dan Andrea en Ioen! Ze hebben het eerste deel van onze tocht met de jeep afgelegd om zo wat tijd in te halen. Wel gezellig :-) we eten met z’n vieren, lezen het kerstgedicht van Martijn z’n moeder dat we al maanden in onze tas bewaren (lief!) en met wat kaarsjes creëren we nog een klein beetje kerstsfeer. Missen iedereen thuis behoorlijk, maar wat een voorrecht om op zo’n mooie plek te mogen zijn…

Dag 2 – Tal naar Danaque (2300 m)
Kerstochtend! Anders dan anders: geen uitgebreid kerstontbijt, maar een bak met Brinta. Genoeg energie verzamelen voor een dag lopen! We gaan met z’n vieren van start, en Ioen neemt geheel volgens Ierse kersttraditie een duik in het ijskoude rivierwater. Wij maken de foto’s wel…:-) De tocht gaat verder wel prima, uitzicht wederom betoverend mooi! We vinden een prachtig lunchplekje in de zon, en eind van de middag vinden we een guesthouse met een gashaard in de eetzaal. Fijn, want we beginnen de vrieskou nu voor het eerst echt te voelen. Voor het kerstdiner bestellen we een paar verschillende gerechten om te delen met z’n viertjes. Kaarsjes erbij, spelletje, en Andrea zingt een paar kerstliedjes voor ons terwijl we zowat in de gashaard zitten om een beetje warm te blijven.. Bijzonder zo!

Dag 3 – Danaque naar Chamé (2670 m)
We gebruiken kerst wederom als excuus om lekker laat te ontbijten, wat we deze ochtend doen in de keuken van de familie, rondom het vuur. De dag start echt behoorlijk pittig met een super lang en steil stuk omhoog. Halverwege de dag raken we Andrea en Ioen uit het oog, en daarom lunchen we lekker met z’n tweetjes. Zonnetje, boekje erbij, want het kan soms meer dan een uur duren voordat je maaltijd geserveerd wordt… Vraag me soms af hoe ze dat klaarspelen in het hoogseizoen! Ik heb het best wel zwaar vandaag, m’n kuiten zijn aardig verzuurd en dat is goed te voelen! Af en toe vervloek ik die bergen echt, totdat ik me weer realiseer in wat voor prachtige omgeving we ons bevinden en hoe bevoorrecht we zijn dat we dit mogen meemaken… en da’s dan weer genoeg om me in ieder geval de daaropvolgende 5 minuten m’n mond te laten houden ;-) Ik ben tot nu toe al heel wat keren in het Nepalees aangesproken, omdat ze denken dat ik hier vandaan kom. Als ik ze dan een beetje dommig aankijk omdat ik toch echt niets van de taal versta, zijn ze allemaal oprecht verbaasd dat ik niet uit Nepal blijk te komen. Wel grappig! Aangekomen in Chamé wacht Ioen op ons aan het begin van het dorpje, heel lief! We komen voor de eerste keer ook andere toeristen tegen, dus we eten dit keer met een grotere groep en ‘s avonds doen we met z’n allen een spelletje. Gelukkig verlies ik weer, anders zou het toch gek zijn…

Dag 4 – Chamé naar Upper Pisang (3300 m)
Vandaag een lange dag op de planning! Helaas komen we daar pas achter als we weer eens te laat aan het ontbijt zitten en iedereen al is vertrokken. Ach ja, slapen is ook zo lekker… Hoewel ik een beetje sago start met de tocht, besluit ik dat het tijd wordt mezelf even goed bij elkaar te rapen en me niet langer zo te laten beïnvloeden door m’n slechte conditie. Het lukt gelukkig aardig, en vanaf dat moment zit de stemming er weer goed in: muziekje, gekke bekken, en..genieten! Dankzij Andrea vind ik een manier om wat makkelijker berg op te lopen: heel, heel langzaam, stapje voor stapje. Martijn z’n geduld wordt weer eens goed op de proef gesteld, maar: het werkt! En we hebben toch de tijd :-) Na de lunch lopen Andrea en Ioen vast een stukje voorruit, waar ze naar ons idee de goede afslag missen, en daarom heeft Martijn de eer om zijn eerste sprint op 3300 meter hoogte in te zetten om ze terug te roepen. De rest van de dag tolt het lekker in z’n hoofd, en, niet geheel onverwachts, het was natuurlijk nog niet de afslag die we moesten hebben… Gelukkig is het stuk richting Upper Pisang best goed te doen, en kunnen we best lekker door lopen. Hoewel het ook mogelijk is te overnachten in Lower Pisang wordt door iedereen aangeraden toch naar Upper te gaan: de uitzichten zijn prachtig, het is ook nog eens veel beter voor de acclimatisatie. Het schijnt wel een stuk zwaarder te zijn, maar die uitzichten willen we natuurlijk niet missen, dus klimmen we vanaf Lower Pisang het laatste stuk recht de steile berg op. Valt niet mee! Maar: het is het meer dan waard! Het dorpje zelf is verder uitgestorven, op een paar slome koeien na (altijd gezellig), maar we vinden gelukkig een prima slaapplekje en zelfs de haard mag even aan! De eigenaar vertelt ons zo ontzettend blij te zijn met de weg die hier een aantal jaar geleden is aangelegd. Natuurliefhebbers hebben zich ontzettend beklaagd over deze weg, maar als je deze oudere man hoort vertellen dat ‘ie nu niet langer elke dag urenlang door de bergen hoeft te lopen naar z’n werk, lijkt het absoluut een goede ontwikkeling te zijn geweest. Martijn zoekt nog wat vrienden op in een hotel naast ons, ik voel me behoorlijk gaar dus blijf in ons hotel. Als ‘ie ook eindelijk keer een spelletje wint juicht de hele groep zo hard dat ‘t hele dorp ‘t gehoord moet hebben..de overwinning is ‘m blijkbaar gegund ;-)

Dag 5 – Upper Pisang naar Manang (3540 m)
Vandaag één van de langste dagen! Gauw ontbijten, en nog even heel het dorp af op zoek naar een plekje waar ze stromend water hebben zodat we onze tanden kunnen poetsen.. Wat hebben we ‘t toch makkelijk in Nederland! De tocht begint lekker makkelijk, maar we waren al gewaarschuwd voor het tweede deel: een heel lang, enorm steil stuk omhoog. Met m’n nieuwe bejaarden-techniek gaat het opzich prima! Boven op de top even uitpuffen, en genieten van het immense uitzicht. Gaat nog lang, lang niet vervelen! Rest van de dag is ook wel even bikkelen, veel omhoog, grote afstand en er staat echt een super harde wind. Niet altijd even prettig als je de steile afgrond pal naast je ziet liggen…Eind van de dag komen we dan eindelijk aan in Manang. Vanwege de hoogte houdt vrijwel iedereen hier een rustdag, yes, fijn vooruitzicht! En, nog veel beter: het hotel heeft een ander menu! Pizza, verse; grote stukken appeltaart en een uitgebreid ontbijt…plus: het grote haardvuur brandt waardoor het voor ‘t eerst in dagen eindelijk eens écht warm voelt..wat wil je nog meer?! :-) Helaas komt bij mij de hoofdpijn al gauw opzetten, dus neem ik een pilletje dat de acclimatisatie bevordert en duik gauw m’n bed in. Niet voor lang, want dat pilletje zorgt ervoor dat ik zo ongeveer iedere 5 minuten naar de wc moet..terwijl je net lekker een beetje bent opgewarmd onder de dekens. Martijn gaat ondertussen met een groep mensen naar de geïmproviseerde ‘bioscoop’, gezellig!

Dag 6 – Rustdag Manang (3540 m)
M’n hoofdpijn trekt helaas niet echt weg, dus ik breng de hele dag in bed door. Martijn ontpopt zich als een ware huisman en wast onze kleren (best wel nodig), en hangt daarna een beetje rond in de verwarmde eetzaal. Van iedereen krijgen we ‘t advies om vooral heel, heel water te drinken: om hoogteziekte te voorkomen dien je minimaal 3 tot 4 liter water per dag te drinken. Oeps, dat heb ik tot nu toe zeker niet gehaald… Gevolg: Martijn die mij iedere tien minuten (of seconden?) pusht om te drinken, maar koud water is dus echt niet lekker als ‘t buiten (en binnen) al zo koud is. Dus proberen we warm water uit een thermosfles, dat dan weer smaakt naar een mengsel van tien jaar lang koffie en thee. Maar, het werkt. De wc krijgt die dag in ieder geval voldoende gezelschap ;-) ‘s Middags lopen we een klein rondje door het dorp, smult Martijn van een mega stuk appeltaart voor lunch en kijken we wat series in bed. Martijn voelt zich ondertussen ook niet helemaal top dus gaan we lekker vroeg slapen.

Dag 7 – Extra rustdag Manang (3540 m)
Terwijl al onze nieuwe vrienden vandaag hun tocht zullen vervolgen, besluiten we dat ‘t toch beter is om nog 1 dag op deze hoogte te blijven. De hoofdpijn is wel minder, maar voel me nog niet 100% fit. Dus nemen we afscheid van iedereen, heel jammer! We besluiten wel een stukje te gaan lopen vandaag, om wat beter te wennen aan de hoogte. We lopen uiteindelijk nog een flinke afstand omhoog, richting een prachtig uitkijkpunt. Oef, valt niet mee! Die rustdag voel je echt extreem goed in je benen, lijken echt van lood. Onderweg lopen we langs een indrukwekkend ijsmeer, en zie ik mijn eerste gletsjer! Bovenaan vinden we een uitgestorven restaurant, waar we heerlijk in de zon genieten van onze meegebrachte broodjes (en natuurlijk water, water, water..). Martijn dwingt me om nog een stuk hoger te lopen, totdat het behoorlijk glad wordt en we besluiten om te keren. Op de terugweg zien we nog een mini-lawine op de gletsjer, wauw! Vooral ‘t geluid is indrukwekkend. Nog een rondje door het dorp, en ‘s avonds aan een knoflook-maaltijd, want ook dat schijnt goed te zijn voor de acclimatisatie…

Dag 8 – Manang naar Yak Kharka (4050 m)
Tijd om weer verder te gaan!! Vol goede moed gaan we er weer tegenaan, om er na een half uur achter te komen dat de beperkte hoeveelheid zuurstof in de lucht + m’n ingedutte benen het tien keer zo zwaar doen lijken als de eerste dagen van de tocht. Maar, we moeten door! Gelukkig is de tocht van vandaag relatief kort. Halverwege de ochtend vallen de eerste sneeuwvlokjes uit de lucht! Het aantal dorpen die je onderweg passeert wordt steeds kleiner, en het enige dorp dat we vandaag tegenkomen is compleet uitgestorven. Dan maar onze tanden stukbijten op een bevroren muesli-reep, schuilend achter een muurtje voor de snijdende wind… Smaakt trouwens nog best prima en je krijgt er wel weer energie van (interessant hè?). Loop van de middag komen we aan in Yak Kharka, waar we bewust kiezen voor het guesthouse waar een groepje van tien, die gezamenlijk een georganiseerde tocht maken, ook overnachten. Zo hebben we niet alleen meer kans op een haardvuur in de eetzaal (voor 2 mensen doen ze dit niet gauw, zonde van het schaarse hout), het is stiekem ook nog best handig om de informatie van hun gids af te luisteren..;-) De rest van de middag hangen we rond in de eetzaal onder onze dekens, en proberen we ‘s middags nog een stuk te lopen, maar ‘t is zo glad dat we eigenlijk niet echt vooruitkomen.. Dan maar weer terug naar onze dekentjes ;-) Bijzondere avond voor de boeg: oud en nieuw! Terwijl jullie hoogstwaarschijnlijk druk waren met de voorbereidingen voor het feest van het jaar, speelden wij een spelletje Yahtzee bij kaarslicht (geen elektriciteit), riepen we alvast ‘Happy new year!’ naar de Australische toeristen in de groep en doken we om 8 uur ons bedje in met heel veel thee, om een beetje warm te blijven. In ieder geval een jaarwisseling die we niet snel zullen vergeten :-)

Dag 9 – Yak Kharka naar Thorung Pedi (4450 m)
Hallo 2014! Gek idee om door de sneeuw te banjeren terwijl in Nederland nog (vrijwel) iedereen groot feest aan het vieren is.. en we helemaal niemand van jullie (behalve natuurlijk elkaar :D) gelukkig nieuwjaar kunnen wensen! Het eerste deel van de tocht gaat langzaam, aangezien de hele weg is bedekt met ijs en je dus super voorzichtig moet lopen, ‘t is echt spekglad. Heeft ook wel weer wat… Martijn heeft vannacht vast in z’n dromen een goed feestje gevierd want hij is niet echt vooruit te branden..zwaarste dag tot nu toe! Op een gegeven moment passeren we de zogenoemde ‘falling stone area’, een gebied waar er (zoals verwacht, jawel) regelmatig stenen van de steile wanden naar beneden rollen. Dat resulteert (bij mij dan) in een soort sprintje heuvelop, waarbij je iedere seconde zowel naar links moet kijken of je ergens een steen aan ziet komen, als voor je omdat je ook niet zo graag struikelt en de afgrond in kukelt ;-) en oh wat is het warm, maar stilstaan wordt afgeraden dus ook die jas moet nog even aan blijven.. niet echt ontspannen dus! Onderweg vinden we onverwachts een kraampje met warme thee en verse appels, leuke verrassing! Halverwege de middag komen we aan in Thorung Pedi, de laatste overnachtingsplek voordat we de pass zullen oversteken..Aaah, morgen is het zover!!! Het is hier echt heel, heel koud, en de haard stinkt en rookt gigantisch..krijg je geen hoofdpijn van de hoogte, dan is het wel hiervan! Nog even een goede maaltijd voordat we op tijd ons bed induiken, morgen héél vroeg op…je merkt de spanning bij iedereen!

Dag 10 – Thorung La Pass (5416 m)
Het is zover!!!! De dag waar je de hele tocht lang zowel enorm tegenop ziet, als heel erg naartoe leeft. Vandaag zullen we 1000 meter stijgen, om vervolgens het hoogste punt van de tocht, de Thorung La Pass (5416 meter), over te steken en vervolgens 1600 meter dalen om uit te komen in het dorpje Muktinath. De wekker gaat om half 4, vanwege de extreme wind op de pass wordt aangeraden zo vroeg mogelijk te vertrekken – de wind zal in de loop van de ochtend steeds meer toenemen. We proberen een ontbijt naar binnen te werken en vertrekken dan vol goede moed, laat maar komen! Het eerste deel van de tocht bestaat uit een hele steile klim van ongeveer 1,5 uur, waarna je uitkomt in High Camp, een plek waar sommige mensen overnachten. De groep is al begonnen, wij vertrekken tien minuten later met z’n tweeën. Om er 15 minuten later achter te komen dat zowel het pad als het licht van onze headlights niet echt zichtbaar zijn…we hebben werkelijk geen idee waar we lopen, en na een tijdje besluiten we maar om te keren en beneden opnieuw het pad te zoeken. Zonde van de tijd en moeite!! Gelukkig zijn daar dan onze redders in nood: een stel mét een gids, die we kunnen volgen. Yes! Het is behoorlijk zwaar en ijskoud, en we hebben maar één zaklamp zodat Martijn elke keer op (slome) mij moet wachten en daardoor half doodvriest door het vele stilstaan (oeps). Al met al valt het toch mee en bereiken we ons eerste punt: High Camp! We bekijken zonsopgang en doen een poging onze voeten te ontdooien, die helemaal gevoelloos zijn, maar het is binnen nog bijna kouder dan buiten dus dat schiet niet echt op. Blijven lopen dan maar! In het licht van de opkomende zon ploeteren we door de sneeuw, omringd door werkelijk fenomenale uitzichten.. Wauw :-) Het beloofde theehuisje halverwege de pass is helaas compleet uitgestorven, maar we schuilen er even voor de wind en kou en ik doe nogmaals een (mislukte) poging m’n tenen tot leven te wekken. De wind wordt intussen steeds meer wakker en brengt gezellig een portie stuifsneeuw met zich mee. Af en toe slaat het echt recht je gezicht in, en moet je je echt omdraaien om even normaal adem te kunnen halen. Lopen door de sneeuw is sowieso best vermoeiend, omdat je iedere stap die je zet weer een stukje terugglijdt.. Achja, avontuurlijk is het in ieder geval! Ik ben ook nog eens snipverkouden en omdat m’n handschoenen twintig maten te groot zijn (dat is dus niet handig, daar ben ik wel achter) heb ik echt nergens grip op en zorgt alleen al het pakken van een zakdoekje voor de nodige frustraties…;-) Tegen tienen ploeter ik met moeite de zoveelste (want het zijn er véél!) heuvel op, als Martijn me met een stralend gezicht tegemoet komt lopen. Tegelijkertijd zie ik de gekleurde geluksvlaggetjes vrolijk wapperen in de wind…WE ZIJN ER! Ik ben extreem gelukkig, huil als een klein kind, wat een prachtig magisch moment!! Zo erg hiernaar toegeleefd, onderweg wel 100x gedacht dat ik ‘t niet zou halen..en dan sta je daar ineens! Geweldig :-) niet voor lang helaas, want de wind gaat echt tekeer waardoor je bijna niet overeind blijft staan en het is koooud. Snel een foto, en dan gauw weer door! De rest van de dag bestaat uit dalen, dalen, dalen, urenlang, en halverwege ploffen we heerlijk neer uit de wind in de zon; om onze broodjes te eten. Wanneer het eerste restaurant in zicht komt genieten we van een heerlijk koud colaatje, mmmm, en de rest van de middag hebben we nodig om uiteindelijk in Muktinath aan te komen. Wat een overwinningsgevoel! Martijn kan z’n geluk niet op: er staat voor het eerst sinds de tocht kip op het menu, en hij is bijna nog blijer dan vanmorgen op de pass…Dus, kip, en natuurlijk mét bier, want ook dat werd afgeraden vanwege de hoogte. Feest! ‘s Middags zoeken we Zenep en David op, een super aardig stel uit Tasmanie die ook vandaag de pass over zijn gekomen. Gezellig wat drinken en verhalen uitwisselen, bijzondere dag vandaag!

Dag 11 – Muktinath naar Kagbeni (2800 m)
Ons plan om vandaag schandalig lang uit te slapen mislukt, dan maar een ochtendje chillen achter het raam in de zon. Vandaag hoeven we maar 2 uur te lopen, dus kunnen lekker rustig aan doen! Enige wat we moeten regelen is ons vliegticket van Nepal richting Bali. Vijf uur verder zijn we twee tickets en een hoop frustraties rijker…dankzij de fijne klantenservice van Air Asia zijn we in het bezit van 1 economy, en 1 business ticket – dag budget! Niet zo’n ontspannen ochtend als we hadden gehoopt, en pas tegen drieën kunnen we vertrekken. Kagbeni blijkt helaas niet op 2 maar op bijna 4 uur loopafstand te liggen, waardoor we ‘t laatste stuk compleet in ‘t donker lopen. Gelukkig vinden we alsnog een prima guesthouse, waar we wederom weer de enige gasten zijn… ‘T is maar goed dat we elkaar (heel) aardig vinden :-)

Dag 12 – Kagbeni naar Marpha (2670 m)
Omdat we gister in ‘t donker aankwamen hebben we niets van het dorpje gezien, dus doen we ‘s ochtends even een klein rondje. Aan deze kant van de pass zie je veel meer ‘t ‘echte’ leven van de Nepalezen, en hun cultuur. Interessant om te zien! Daarna zetten we onze tocht voort richting Marpha. Dit deel van de tocht staat bekend om z’n hele harde wind, en daar blijkt niets van te zijn gelogen… Het is onverwachts ook ineens weer een heel stuk omhoog, en in combinatie met de wind en rondvliegend zand valt het niet mee! In Jomsom lunchen we terwijl we heerlijk even kunnen schuilen voor de wind, en hoewel we even in de verleiding komen in dat guesthouse te blijven aankomende nacht, besluiten we uiteindelijk toch verder te gaan. Een paar pittige uren later komen we aan in Marpha, waar we Zenep en David weer tegen ‘t lijf lopen en worden getrakteerd op heerlijke warme koffie! Er blijkt in het hele dorp maar 1 hotel open, dus we sluiten ons bij hen aan. We lopen nog een stukje door het dorp, omhoog naar een klooster en genieten voor de zoveelste keer van het prachtige uitzicht. In Marpha liggen er op ieder huis stapels hout op het dak – hoe groter de stapel, hoe meer aanzien… Mmm, wij zouden toch hele andere ideeën hebben met al dat brandhout ;-) ’s Avonds eten we gezellig met z’n allen, onder het genot van lokale appellikeur. Zenep zit vol met super interessante verhalen over haar jeugd als moslima, haar bijna-uithuwelijking op haar twaalfde en de bizarre begrafenis van haar vader. Ze zou er een boek over kunnen vol schrijven, fascinerend!

Dag 13 – Marpha naar Tatopani (1190 m)
Vandaag een smokkeldagje: met de bus naar Tatopani! We willen graag afsluitend nog de Poon Hill beklimmen, en komen daarvoor net wat tijd tekort als we alles te voet afleggen. Dus stappen we rond half 8 samen met 20 Nepalezen (dat instappen is trouwens niet zo makkelijk als je denkt, met een hoop gekakel en mensen die 100 keer van plek wisselen, of een uur besluiteloos in het gangpad blijven twijfelen waar ze nu eens zullen gaan zitten..tsja, ‘t is ook lastig) in een gammel maar vrolijk gekleurd busje. De Bollywood-muziek schalt weer lekker uit de speakers, en een paar uur later zijn we heel wat fijne blauwe plekken op onze knieën en hoofden verder (meest hobbelige weg OOIT) en ben ik heel wat haren lichter, aangezien de vrouwen achter mij zich iets te krampachtig aan de achterkant van m’n stoel ofwel m’n haren vastklampten. Maar, we zijn een uur eerder dan gepland op onze bestemming en da’s vrij uniek in Azië, dus we hebben geluk! Nog gelukkiger worden we wanneer we een fijn hostel vinden met een grote tuin, vol met sinaasappelbomen en..zon! Warmte! En de kok kan ook nog eens heerlijk Mexicaans koken.. :-) Vlakbij ‘t hostel blijken zich hot springs te bevinden, waar we de rest van de middag heerlijk genieten van het warme water, terwijl we ondertussen kunnen toekijken hoe de plaatselijke bevolking hier zichzelf + hun kleding uitgebreid wast. Een van de schaarse plekken in de omgeving waar ze warm water kunnen krijgen.. Wel bijzonder om te zien!

Dag 14 – Tatopani naar Shikha (1935 m)
De volgende dag mogen we er toch echt weer aan geloven: ‘t is weer klimmen geblazen! We zijn de laatste dagen een flink stuk gedaald waardoor de temperatuur een stuk hoger ligt, even wennen weer tijdens ‘t lopen! De 2-daagse tocht, met Poon Hill als eindbestemming, schijnt voornamelijk te bestaan uit geïmproviseerde trappen omhoog. Goed voor de bovenbenen! ‘T valt niet mee, maar gaat opzich prima, lunchen in de zon, en eind van de dag vinden we een guesthouse boven op een heuvel. De vloer kraakt, de deur sluit niet meer en door de scheve vloer rol je zowat je bed uit, maar de familie is erg aardig en tijdens het eten houden ze ons gezelschap rondom het vuur.

Dag 15 – Shikha naar Ghorepani (2860 m)
Kom maar op met die trappen! Één van de laatste stukken klimmen dus even tanden op elkaar, en gaan… Ieder dorpje ligt hier verspreid over een aantal kilometer, dus elke keer als je denkt dat je in een bepaald dorp bent aangekomen en dus wel lekker opschiet kom je er een uur later achter nog steeds in ‘t zelfde dorpje te zijn, grrr.. Laatste stuk is steil en ik moet mezelf echt omhoog slepen, maar we worden beloond met een fijn guesthouse in de zon waar we een aantal bekenden tegenkomen en genieten van onze lunch. Hoewel we van plan waren Poon Hill de volgende dag met zonsopgang te beklimmen wordt dit door velen afgeraden – ‘t is ongelooflijk koud en de zonsopgang is niet super spectaculair. Omdat ‘t zonnetje nu lekker schijnt besluiten we diezelfde middag nog omhoog te gaan. Even een powernappie in de tuin, mentale voorbereidingen voor wat extra trappen…maar dit keer laten we heerlijk onze backpacks achter in ‘t hotel. Wat een verschil, Martijn vliegt nog net niet naar boven (bij mij kost het uiteraard alsnog de nodige moeite…) Eenmaal boven blijkt het een fantastische toch wel afsluiting van een net zo fantastische tocht: bijna 360 graden uitzicht over besneeuwd berglandschap! Dagenlang doorheen gelopen, nu echt tof om van bovenaf het ‘overzicht’ een beetje te kunnen zien. Kers op de taart ;-) En: onze allerlaatste klim zit er nu echt op! Helemaal voldaan de trappen weer af (heerlijk!), en ‘s avonds nog even genoten van een prachtige zonsondergang en een fijne avond rondom het vuur. Bij toeval spotten we David en Zenep in het hotel tegenover ons, dus drinken we gezellig nog een drankje, en dan is ‘t weer tijd voor onze warme bedjes :-)

Dag 16 – Ghorepani naar Birethani (1025 m)
Vandaag daaldag! En wat voor een… Het eerste deel van de tocht gaat prima, je loopt ineens door een soort regenwoud. Gek hoe de natuur hier in korte tijd zo kan veranderen! Wel leuk, zo blijven de uitzichten ook steeds weer verrassend. ‘T stuk is wel vrij langdradig en een beetje saai, maar na de lunch is het tijd voor het echte werk: duizenden traptreden naar beneden.. Elke trede heeft weer een andere hoogte of breedte en hoewel dit conditioneel dan weer een eitje is weten mijn benen werkelijk niet waar ze ‘t zoeken moeten..op een gegeven moment lijk ik een beetje de controle kwijt te zijn, gek gevoel! Martijn huppelt vrolijk (ok, zo lijkt het. Ik kijk in ieder geval al dagenlang tegen z’n rug aan, ergens dertig meter verderop :p) naar beneden, maar is stiekem ook wel blij als dit helse trappengedeelte erop zit. We willen ‘t liefst zo ver mogelijk komen vandaag, dus lopen we een heel stuk door, spotten onderweg nog een hoop aapies (lief!!!) en ploffen eind van de middag neer in het eerste guesthouse dat we tegenkomen. Het is op deze hoogte weer heerlijk qua temperatuur, dus we eten lekker buiten en genieten van de officiële laatste avond van de trektocht!

Dag 17 – Birethani naar Pokhara (820 m)
Het zit er zo goed als op.. Na anderhalf uur lopen naar het volgende dorpje stappen we hier op de bus naar Pokhara. Einde tocht!! Wat gek en fijn en jammer dat het over is…want wat was het bijzonder! En wat was het intensief, echt afzien af en toe, zowel mentaal als fysiek..zonder Martijn had ik ‘t nooit gered, want hij heeft me met z’n engelengeduld en topconditie mooi ff door die bergen gesleept :-) En de onwaarschijnlijk magische uitzichten over de Himalaya’s waren het allemaal méér dan waard!! (In het hotel vind ik nog een passende quote: “By the end of your trek you may vow not to climb anything higher than the stairs around your home town, but the experience of the Himalaya will stay with you for life time.“) In Pokhara brengt de taxi ons naar een hotel die ons is aangeraden door een andere toerist, en als we daar voor de deur uitstappen staan niemand minder dan Zenep en David bij de ingang. Wat een toeval, gezien ‘t feit dat zij het laatste deel van de tocht een andere route gingen én er werkelijk miljoen hotels in Pokhara zijn en zij deze nét hadden ontdekt.. Maar wel zo gezellig! :-) We lunchen met heerlijk ‘normaal’ eten, na 17 dagen naar vrijwel identieke menukaarten te hebben gestaard…daarna genieten we schandalig lang (Martijn dan, duh) van de lekkerste warme douche ooit, mmm!! (Beetje jammer dat we daarna weer in onze vieze kleren moesten, maar ach, klein detail) ‘s Avonds eten we heerlijk Indiaas met Zenep en David en proosten we op ‘t einde van een onvergetelijke tocht!

Pokhara blijkt een super toeristisch maar fijn stadje waar je heerlijk kunt eten, en kunt rondhangen bij het meer. Martijn is bijna jarig, en we spotten het perfecte cadeau: paragliden boven de Himalaya’s! De volgende ochtend gebeurt er iets unieks: Martijn staat eerder op uit bed dan ik (geen grapje! ;-)) en stuitert door de kamer wanneer hij een wolkenloze strakblauwe lucht ziet..perfect weer voor een vliegtochtje!! Klein beetje zweethandjes toch wel in de auto naar boven, maar echt tijd om gespannen te zijn is er niet want ze staan nog maar net boven als hij samen met de instructeur alweer de berg af rent.. daar gaan ze! Het is prachtig om ze te zien zweven – moet een heerlijk gevoel zijn..voor mensen zonder hoogtevrees :-) ik rij weer met de auto naar beneden en wacht ‘m op op de landingsplek, waar ik ‘m vlak voor de landing nog een paar prachtige acrobatische capriolen zie maken (‘How is your stomach?’ Vroeg die vent een minuut daarvoor… Goed genoeg, gelukkig!) Prima landing, en een gelukkige Martijn. Altijd fijn om te zien :-) Geslaagd verjaardagscadeau, dat zeker! De rest van onze tijd in Pokhara doen we bijna niets anders dan schandalig veel en lekker eten, en stiekem genieten we daar heel erg van! We hebben inmiddels onze eigen kleding opgestuurd gekregen vanuit Kathmandu en kunnen ons eindelijk weer transformeren tot normale, schone personen ;-)

Na drie dagen Pokhara nemen we de bus naar Kathmandu. Hier besteden we nog een dagje aan het bezoeken van het ‘Durbar Square’, een groot plein vol met tempels en cultuur waar we een super interessante rondleiding krijgen en van alles leren over het Hindoeïsme en Boeddhisme. Fijn om na drie weken toch nog wat over het land te leren! Die nacht stappen we op het vliegtuig richting Kuala Lumpur, van waaruit we zullen doorvliegen naar Bali. Op naar de zon, de warmte, heerlijk eten, en.. M’n roots! Hoewel Nepal ons een onvergetelijke tijd heeft bezorgd kijken we allebei enorm uit naar Indonesië :-)

We hopen dat in Nederland ook alles goed gaat!

Dikke kus, Martijn & Roana x

Het bericht Holy Himalayas verscheen eerst op Asian Roads.

We nemen samen met de chauffeur en onze twee backpacks + daypacks plaats in de ruime taxi, namelijk één scooter. Hebben we dat ook weer ervaren.. ;) De trein naar Hsipaw is een 14-uur durende rit (ja, ze zeiden écht 6 uur, maar ach) die zo hobbelt dat je het gevoel hebt dat je gezellig 14 uur lang het van-voor-naar-achter-van-links-naar-rechts-dansje aan het doen bent. Hoogtepunt van de rit is de houten spoorbrug, die echt héél erg hoog is – wat je vooral goed ziet als je in de deuropening staat (Martijn dan) en de diepe afgrond aan je voeten ziet liggen. Wij maken foto’s van de brug, locals maken foto’s van wij toeristen die foto’s maken van de brug (‘t is toch gewoon een brug? hoor je ze denken), en wij maken weer foto’s van locals die foto’s maken van toeristen. Cirkeltje is rond :) Eind van de dag komen we dus aan in Hsipaw, waar we een prima hostel vinden en een leuk cafeetje ontdekken waar je heerlijk niet-Birmese koffie kunt drinken. Die avond boeken we een trektocht voor de aankomende twee dagen, drinken we een fruitsappie bij de beroemde Mr. Shake en eten we, hoe kan het ook anders, bij Mr. Food. De volgende dag vertrekken we lekker op tijd, samen met nog vier anderen en een gids. Deze gids heeft geschiedenis gestudeerd en daardoor een heleboel te vertellen over z’n land, echt interessant. In de loop van de middag wordt de tocht behoorlijk pittig, bergop in de brandende zon. De gids lijkt te oefenen voor de marathon, want hij rent zo ongeveer die berg op… Ik besluit m’n best te doen ‘m bij te houden, aangezien de kans groot is dat we na Myanmar richting Nepal zullen gaan en we daar niets anders zullen doen dan bergop lopen, en ik met m’n beregoede conditie wel wat training kan gebruiken. Hijg, hijg, zweet, zweet, ‘t valt zeker niet mee in de hitte, maar ‘t lukt nog best aardig :) Eind van de middag komen we aan in ‘t dorpje waar we zullen overnachten. We lopen wat rond, bezoeken een school, en de gids vertelt ons uitgebreid over hoe werkelijk ieder grassprietje dat hier groeit, eetbaar of niet, een functie heeft: als medicijn, bouwmateriaal, huishoudartikel, enz. Geen winkel nodig dus, wel bijzonder hoor! De oudere generatie draagt hier nog traditionele klederdracht, mooi gezicht. Bij ‘thuiskomst’ besluiten de gids en onze gastvrouw mij in deze zelfde kleding te hijsen, aangezien ik toch best wel een beetje Birmees lijk. Dus, mooi pakkie aan, thanakha op m’n wangen, voelde me net een clowntje! Wel grappig :) ‘s Avonds krijgen we weer een lekkere maaltijd en komen er wat jonge monniken televisie kijken. De gids vertelt behoorlijk openhartig over z’n ontevredenheid en frustraties met betrekking tot de huidige politieke situatie, de grote hoop die ze allemaal koesteren dat de ‘Lady’ (Aung San Suu Kyi) de verkiezingen zal winnen en zijn droom om ooit in Hsipaw een restaurant te openen, met lokale gerechten en live muziek. Ik hoop oprecht dat hij deze droom ooit waar kan maken! Hij vertelde ook dat ‘ie jarenlang op te kleine schoenen heeft rondgelopen, omdat schoenen in zijn schoenmaat nergens te verkrijgen zijn.. Echt heel sneu. Wat een geluk toen een Duitse toerist met dezelfde schoenmaat besloot om zijn schoenen aan de gids te schenken. Z’n vrouw lakt nu nog altijd z’n blauw geworden teennagels rood, wel schattig om te zien.

De zonsopgang de volgende morgen slaan we stiekem maar even over, ietsje te vroeg! Na het ontbijt wordt het tijd om weer richting Hsipaw te lopen – bergaf dus dit keer, lekker! Begin van de middag zijn we weer terug op ons startpunt. Er blijkt vanaf die dag een nieuwe busregeling in te gaan naar Bagan, onze volgende bestemming, dus die boeken we voor de aankomende nacht. Op weg naar de bus lopen we voor de 84e keer de Duitse Toby en Felix tegen het lijf, die dezelfde bus zullen nemen, en we eten wat met z’n vieren. De bus is weer een avontuur op zich, met kapotte stoelen, huilende baby’s, spugende passagiers en mensen die het erg gezellig vinden om om 4 uur ‘s nachts lekker een muziekje op hun telefoon af te spelen (zonder oordopjes, uiteraard). Zoals gewoonlijk komen we midden in de nacht aan in Bagan, waar we met de paard-en-wagen-taxi naar een hostel worden gebracht, stiekem best leuk! Er wordt in Myanmar sowieso nog super veel gebruik gemaakt van paard en wagen, af en toe ga je echt jaren terug in de tijd.. Het hostel is helaas nog vol maar we mogen gelukkig een tukkie doen in de receptie, en na ‘t ontbijt huren we een heuse e-bike, omdat het te warm is en we te lui zijn (dat meer) om te fietsen. Ik pas net achterop, voel me een reus op een kinderfietsje, maar we komen vooruit – al moet het er ongeveer zo uit hebben gezien ;). Na nog geen tien minuten bevinden we ons in hartje Bagan, omringd door honderden, honderden oude tempelcomplexen. Geweldig! Omdat de verschillende tempels over een groot oppervlakte verspreid liggen, heb je een groot deel van de tempels helemaal voor jezelf en dat is toch wel echt bijzonder! Op sommige plekken kun je de sleutel vragen en dan op eigen houtje de tempel verkennen. We tuffen de hele middag rond naar heel veel verschillende tempels, en gaan op aanraden van een stel die we eerder hebben ontmoet richting een bepaalde tempel voor de zonsondergang. We kunnen ‘t niet zo goed vinden (goh) maar worden voor de zoveelste keer aangesproken door een local die aanbiedt de weg te wijzen. Ik mag bij ‘m achterop, ‘t is blijkbaar vrij duidelijk dat we niet echt vooruit te branden zijn met z’n tweeën op ons geliefde fietsje, dwars door los zand. Dus ik sjees lekker weg achterop de scooter, arme Martijn sjokt zich door het zware zand heen ;) Precies op tijd komen we bij de tempel aan, fantastisch uitzicht, echt genieten!

De volgende morgen staat er rond 4 uur gezellig een fanfare onder ons raam te spelen. Gelukkig staat onze wekker om half 5, komt dat even mooi uit… Tijd voor de zonsopgang! Op een of andere manier is het megadruk op straat, dus al zigzaggend tussen de mensen door rijden we richting een tempel. We hebben de dag ervoor een mooi schilderijtje gekocht bij een ‘tempel-bewaker’, en hij nodigde ons daarna uit om de volgende ochtend terug te komen om vanaf ‘zijn’ tempel de zon op te zien komen. Hij ligt nog te slapen als we daar in het donker aankomen, en z’n zoontje brengt ons naar boven. Daar zitten we dan, helemaal alleen, bovenop een tempel, onder de sterren.. Best wel bijzonder! De lucht wordt langzaamaan iets minder donker, en heel voorzichtig verschijnen de eerste tempels in het zicht. Op dat moment.. klimt er een groep luidruchtige Japanners ónze tempel op. Mm, da’s jammer… Maar, dankzij de gids die ze meebrengen lukt het ons om toch nog een stukje hoger te klimmen, waardoor we nog veel beter zicht hebben. Toch ergens goed voor! De zon komt langzaam op en kleurt de lucht geel en oranje en roze, de tientallen; honderden tempels breken door de ochtendmist heen, en als dan ook nog eens een groep luchtballonnen binnen komt drijven is het plaatje compleet: wát is dit fantastisch overweldigend betoverend mooi. Alsof we midden in een sprookje zitten! Echt zonder twijfel ‘t mooiste wat we ooit gezien hebben (de natuur daargelaten). Compleet onder de indruk blijven we nog een tijdje zitten, en een paar uur en 100000 foto’s later verlaten we volledig voldaan de tempel. De rest van de dag scheuren we weer rond op onze racemachine, een andere dit keer, en we bekijken ‘t deel van Bagan waar we gister nog niet aan toe zijn gekomen. Eind van de dag laat onze geliefde vriend ons echter in de steek…de power is op, dus er zit maar één ding op: zelf trappen! Martijn kan jullie maar al te goed vertellen dat het trappen bij een e-bike niét hetzelfde is als bij een normale fiets, zeker niet bergop en al helemaal niet met een fijne (kuch) vriendin achterop. Goed voor de conditie, riep ik dus maar steeds tegen z’n bezwete rug. Die avond laten we het Bagan-sprookje achter ons en stappen we weer op de bus richting Yangon, samen met Toby en Felix. We hebben nu definitief besloten dat Nepal onze volgende bestemming wordt en willen daarom eerst even ‘n paar dagen relaxen op het strand, voordat we ons drie weken in het zweet mogen gaan werken. Een nacht en ochtend later komen we aan in Ngwe Saung, een van de kustplaatsen van Myanmar. De hotels hier zijn helaas allemaal niet meer wat het geweest is (ik noem ‘t vergane glorie, maar ik zeg dit zo vaak dat ik het niet meer mag gebruiken van Martijn :p) met oude kamers en vergane strandstoelen. We vinden toch een prima plekje en aan ‘t eind van de middag ploffen we dan eindelijk neer op het strand – de eerste keer sinds deze reis! We kijken de zonsondergang, drinken een biertje en eten met z’n viertjes in een Japans restaurant. De volgende dag liggen we om 9 uur gelukzalig op onze strandstoel/hangmat: wij doen vandaag helemaal niks! :) De zee is heerlijk, net zoals de kokosnoten… We lunchen met een grote groep mensen die Toby en Felix kennen uit Singapore en doen de rest van de dag weer vrolijk niets. ‘S avonds zoeken we naar wifi om ons ticket naar Nepal te boeken, waar we terecht komen in een restaurant die aan een stuk door kerstliedjes draait, terwijl we uitkijken op ‘t strand. Zo gek, het hele december-gevoel gaat eigenlijk compleet aan je voorbij, maar bij het horen van die liedjes heb ik toch wel heel erg zin om even gauw naar huis te gaan, om kerst te vieren.. :) Ons ticket wordt geboekt voor 2 dagen later, en de rest van onze resterende tijd hangen we lekker op het strand, genieten we van het eten en een prachtige zonsondergang, en gaan we naar de plaatselijke full moon-party, waar we ons vooral vermaken door de dansskills van de locals. Gezellig feestje is het in ieder geval :) De ochtend daarna zitten we lekker vroeg met z’n vieren in de bus terug naar Yangon, waar we vervolgens helaas afscheid moeten nemen van onze Duitse vrienden en een taxi nemen richting het vliegveld: van het strand..naar de sneeuw! Op naar Nepal! En Myanmar: je was geweldig :)

Alles goed in Nederland? Laat de winter zich al zien of wacht ‘ie rustig totdat wij weer voet op Nederlandse bodem zetten? ;)

Dikke x, Martijn & Roana

Het bericht Duizend schitterende pagoda’s (2) verscheen eerst op Asian Roads.

Voordat ik verder ga is ‘t misschien wel leuk om wat meer te vertellen over een aantal opvallende gewoontes uit de Birmese cultuur, die momenteel nog aardig goed in stand worden gehouden en echt interessant zijn om als buitenstaander te ervaren:

- Als vroegere Engelse kolonie zit in Myanmar het stuur in iedere auto rechts, maar om zich ‘af te zetten’ tegen de koloniale tijd hebben ze besloten lekker rechts te gaan rijden. Dat betekent dat je als bestuurder zijnde eigenlijk geen steek ziet, en dat buspassagiers midden op straat moeten uitstappen, omdat de deur aan de linkerkant zit. Handig!

- Vrijwel iedere (bijna)volwassene kauwt zich rot aan het beroemde ‘beatlenut’; verpakt in een blaadje met een soort verf-achtig magnesium, wat resulteert in enge vampierachtige rode gebitten (vooral oude lachende vrouwtjes zonder tanden zijn erg charmant) en straten bedekt onder de rode vlekken (na een tijdje kauwen wordt het geheel weer uitgespuugd). De geur van dit spul hangt werkelijk overal.. Veel mensen gebruiken ‘t om wakker te kunnen blijven, je kan er in ieder geval in een behoorlijke roes van raken (niet uit eigen ervaring, ‘t ziet er nou niet echt smakelijk uit. Martijn hield het welgeteld 1 minuut vol..).

- Het grootste deel van de bevolking draagt nog steeds traditionele kleding, wat bestaat uit een longyi, een lange doek omgeslagen als rok. Een gids vertelde ons echter dat als gevolg van de Koreaanse film-/muziekindustrie, die daar steeds populairder lijkt te worden, jongeren steeds minder vaak kiezen voor deze traditionele kleding en in plaats daarvan de voorkeur geven aan de ‘gewone’ spijkerbroek. Eeuwig zonde, vond hij, dat ook de Birmese cultuur nu steeds meer lijkt te vervagen. De massale toename van het toerisme de afgelopen jaren zal dit proces waarschijnlijk alleen maar versterken..

- De vrouwen en kinderen smeren hier iedere dag een geel/wit-gekleurd goedje op hun gezicht, genaamd ‘thanakha’. Doel hiervan is om de huid jong te houden en te beschermen tegen de zon. Het leuke is dat iedereen er z’n eigen kunstwerkje van maakt, waarbij de een zijn of haar volledige gezicht ondersmeert en hierdoor een soort gek blank gezicht krijgt, en de ander zich uitleeft op prachtige figuren in de vorm van bloemen of vlinders. Geweldig gezicht! De meesten smeren echter het spul in twee kleine rondjes op hun wangen.

- In sommige restaurants in Myanmar dien je de aandacht van ober of serveerster te trekken door luidkeels kus-geluiden te maken. We hebben het niet heel vaak meegemaakt (en voor de zekerheid ook maar niet zomaar willekeurig ergens geprobeerd), maar ‘t is best gek en grappig om te zien :)

Tot zover de weetjes! ;) De volgende dag vinden we toch een goedkoper hostel – wij gierige Hollanders dus ook weer tevreden. We komen Guy uit Israël tegen op straat, die we al eerder in Laos hadden ontmoet. Samen met de Engelse Mark lopen we een rondje door de stad, langs verschillende pagoda’s en zitten we een tijdje in het park in het gezelschap van giechelende paparazzi-meisjes die ons achtervolgen en foto’s van ons maken. Een aardige vogel besluit om z’n behoefte recht boven m’n hoofd te lozen, gelukkig is daar m’n zonnebril in m’n haar die als redder in nood alles voor me opvangt..heel fijn! Na ons tochtje door de stad besluiten we die avond met z’n vieren de nachtbus te pakken richting Kalaw, een dorpje verderop in het noorden. De bus, een echte VIP-versie, is super fijn met ruime ligstoelen en stoere Hello Kitty-dekentjes en paarse kussentjes, die vooral de mannen erg goed staat :) Rond 5 uur ‘s ochtends komen we aan in Kalaw, waar een Indiase hostel-eigenaar ons staat op te wachten en ons voor een prikkie een kamer aanbiedt, waar we ook direct in kunnen. Hij begrijpt hoe het moet! We halen nog een klein beetje slaap in en de rest van de dag brengen we door in Kalaw. We lunchen bij een vrouwtje die de hele dag voor haar restaurant super uitbundig zwaait naar iedere willekeurige toerist, schattig. Mark en Martijn besluiten dat het tijd wordt voor een bezoekje aan de kapper. Dat bezoekje duurt zo ongeveer de hele middag, aangezien de oude kapper extreem geconcentreerd haartje voor haartje knipt. Vakman :) Guy en ik boeken ondertussen een trektocht voor de volgende dag, waar we in drie dagen tijd van Kalaw naar het Inle Lake zullen lopen. De rest van de middag hangen we rond in een cafeetje, ‘s avonds eten we heerlijk Indiaas en daarna kijken we met z’n vieren een film (als in: in slaap vallen na 10 minuten) op Mark z’n laptop.

De volgende dag lekker vroeg op, tijd om meer van het land te zien! Onze backpacks worden per auto vervoerd naar de eindbestemming, dus we hoeven gelukkig alleen onze kleine rugzakken te dragen, scheelt toch weer in die hitte! We zijn uiteindelijk met een groepje van zeven, en we worden begeleid door een vrouw die zichzelf Toe Toe noemt, een super lieve en vrolijke Birmees van een jaar of 35. Snel is ze niet – we moeten steeds met z’n allen op haar wachten, en zo nu en dan struikelt ze..maar: ze blijft lachen :) De eerste dag van de tocht gaat prima. We krijgen een heerlijke lunch bij een oud vrouwtje thuis, en lopen de rest van de dag door hele mooie natuur. Wat een kleuren! We eindigen in een klein dorpje waar we zullen overnachten bij een familie in huis. We lopen een tijdje rond in het dorp waar we super leuk contact hebben met allemaal lieve kindjes, en we worden door iedereen heel vrolijk ontvangen. Onze persoonlijke kok (jaja, wat een luxe) weet ook voor het avondeten weer een heerlijke maaltijd in elkaar te toveren, mmm! ‘S avonds hangen we lekker rond in het huisje, en worden we uitgenodigd bij de rest van de familie voor een glaasje zelf gestookte whisky. Vrijwel niemand kan Engels dus echte diepgaande gesprekken worden het niet, maar ‘t is toch zo bijzonder om daar te zijn en het maakt ook niet uit dat je elkaar zes keer vertelt waar je vandaan komt, omdat dat het enige is wat we elkaar kunnen vragen. We proberen nog wat Birmese woordjes te leren, maar ook dit blijkt niet de makkelijkste taal! De kok slaat aardig wat glaasjes achterover en begint inmiddels behoorlijk wat onbegrijpelijke gesprekken met ons maar vooral zichzelf te voeren..als dat ontbijt morgen maar goed gaat ;-)

‘S ochtends worden we lekker vroeg (midden in de nacht is hier ochtend) gewekt, maar de geur van rook uit de ‘keuken’ maakt me super misselijk. Ontbijt is super uitgebreid, met pannenkoeken en vers fruit, maar gaat er bij mij helaas niet in. We vervolgen onze weg en worden uitgezwaaid door zo ongeveer het hele dorp, wat een aandacht! Ondertussen voel ik me steeds slechter en heb ik werkelijk iedere twee minuten het gevoel dat ik moet overgeven, wat toch steeds niet lukt. We lopen de hele ochtend in de brandende zon, en zeker wanneer we wat heuvels moeten beklimmen kom ik amper vooruit…niet fijn! Ik krijg van iedereen uit de groep allerlei medicijnen toegestopt, heel lief, lijkt alleen niet echt te helpen.. Bij de lunch slaap ik even wat en als ik wakker word moet ik vrijwel direct overgeven (voor de neus van de aardige oude meneer die zijn huis beschikbaar stelt, oeps). Iemand uit het dorp moet toevallig dezelfde kant op, en omdat het nog een heel stuk lopen is en ik dat niet echt zie zitten besluit ik bij ‘m achterop de scooter m’n weg te vervolgen. Ik ben blij dat ik niet meer zo misselijk ben als eerst, want de weg is extreem hobbelig en elke keer vragen om te stoppen vind ik ook zo vervelend! Helaas moet ik dat alsnog doen als door al die hobbels m’n tas opengaat en de halve inhoud over straat waait… Na een uur komen we aan bij een klooster, waar we die nacht zullen blijven. Ik duik gelijk een bed in, terwijl Martijn een paar uurtjes later aankomt met de rest van de groep. Ze hebben een gezellige avond met z’n allen, terwijl ik een poging doe tot slapen. Gelukkig voel ik me de volgende ochtend een stuk beter, fijn! :) We bekijken nog even gauw het klooster, maar het stelt niet zoveel voor – het beloofde slapen in een klooster werd slapen in een slaapzaal naast het klooster, maar ach! Alweer de laatste dag van de tocht! Na een paar uur lopen door een soort jungle-achtig gebied komen we ‘s middags aan bij onze eindbestemming: het Inle Lake. We worden per boot over het meer gevaren, en het is prachtig. Overal waar je kijkt worden er gewassen verbouwd, waardoor het meer in allerlei kleine ‘straatjes’ is verdeeld. De vissers varen hier op een hele bijzondere manier: staand op één been aan de voorkant van hun bootje, terwijl ze met hun andere been de roeispaan bedienen. Ze vissen door met een roeispaan heel hard op het water te slaan. Geweldig gezicht :) Na een uurtje varen komen we aan in Nyaungshwe, een dorpje aan het meer, waar we afscheid nemen van Toe Toe en helaas ook van Mark, die weer terug moet naar Yangon. Super leuke tocht gehad, echt de moeite waard! Martijn en Guy genieten van een welverdiende massage, en ‘s avonds eten we lekker Nepalees terwijl Guy ons vertelt over Chanooka, en wij een Sinterklaas-liedje voor ‘m zingen – ‘t is immers 5 december :) Echt leuk wel om op deze manier elkaars cultuur een beetje te leren kennen!

De volgende dag huren we alledrie een fiets en rijden we een heel stuk langs het meer, op zoek naar de hot springs. Dit blijkt helaas niet meer dan een soort zwembad waar veel te veel entree voor wordt gevraagd, slaan we maar over dus! We lunchen lekker met vis en steken dan met fiets en al het meer over met de boot. Vanaf daar fietsen we weer terug richting het dorp. Onderweg worden we door iedereen die we tegenkomen vrolijk toegezwaaid. Zelfs een paar vrouwen die loodzware stenen aan het sjouwen zijn stoppen even en begroeten ons, terwijl ze zwaaien en springen en héél hard lachen. Wauw, wat een fijne mensen :) Vlak voor het dorpje worden we verrast door een bord die ons vertelt dat er een wijngaard in de buurt moet zijn – dat laten we natuurlijk niet aan ons voorbij gaan! Het is een stuk heuvel op met de fiets, maar het is iedere zweetdruppel méér dan waard: nog geen kwartier later genieten we van een overheerlijke mini-wijnproeverij en vers fruit terwijl we uitkijken over een prachtige omgeving, genieten!! Die avond is onze laatste avond met Guy en daarom besluiten we voor een feestmaal te gaan: pizza! Guy heeft kaarsjes mee en laat na z’n verhalen van gister nu zien hoe ze thuis Chanooka vieren, inclusief gebed en liedjes. Bijzonder :) Na de pizza vervolgen we onze maaltijd bij ‘t Pancake Kingdom; laten we ‘t dan maar gelijk goed doen! De volgende ochtend moet Guy ons helaas verlaten. Wel met een goed doel: hij gaat terug naar Kalaw om Toe Toe een weekje te helpen met haar bedrijfje. Heel lief! Martijn en ik huren wederom een fiets en brengen een bezoekje aan het weeshuis, waar we met geld van onze persoonlijke Sinterklaas (opa dus, nogmaals bedankt!) de kinderen blij kunnen maken met fruit, pinda’s, voetballen en schriftjes – zoveel als we kunnen meedragen op onze gammele fietsen (toch best pittig, fietsen met zes mega watermeloenen!). ‘S avonds stappen we in de bus naar Mandalay, waar we wederom midden in de nacht aankomen. Fijn, die openbaar vervoer-tijden in Myanmar: je vertrekt óf arriveert midden in de nacht…

Spannende cliffhanger… Om het stuk nog enigszins leesbaar te houden heb ik ‘t verhaal over twee blogs verdeeld, klik hierrrr voor het vervolg!

Het bericht Duizend schitterende pagoda’s (1) verscheen eerst op Asian Roads.

De volgende ochtend vroeg op, want we willen een trektocht maken in een nationaal park vlakbij Vientiane. Het was echt ongelooflijk duur om deze van te voren te boeken, dus we besluiten dat we vast slim genoeg zijn om ‘t op eigen houtje uit te zoeken. En dat klopt (yes), want niet veel later zitten we opgepropt in een tuk tuk-bus (met goddelijk vers stokbrood, wat een geluk) die beweert ons naar het juiste dorpje te brengen. Hoewel het blijkbaar niet de normale route is, zet hij ons netjes op het juiste punt af, tot grote frustratie van de overige passagiers die nu een heel stuk hebben moeten omrijden op een fijne stoffige zandweg. Oeps.. Achja, we hebben ook vaak zat op anderen moeten wachten :). In dit dorpje kunnen we een gids regelen voor de aankomende twee dagen. Eten en slapen zullen we bij één van de families uit het dorpje doen. We kunnen gelijk op pad; goed geregeld! We lopen een paar uur door een soort jungle-achtig gebied, nemen een duik, en bezoeken daarna de Elephant Tower waar het park zo bekend om staat. Ooit werd Laos ook wel ‘Het land van een miljoen olifanten’ genoemd, maar ‘t aantal olifanten is de laatste jaren echt in een heel hard tempo afgenomen, echt zonde. De toren is oorspronkelijk gebouwd voor toeristen, die er konden overnachten en vanuit de toren een grote kans hadden om olifanten te zien. Helaas heeft de toren er, hoogstwaarschijnlijk vanwege de herrie die toeristen met zich mee brengen (en niet vergeten ‘t lawaai van de uitschuiftrap, dat waarschijnlijk in Nederland te horen was), juist voor gezorgd dat olifanten zich niet meer op deze plek laten zien. Wij doen toch een poging en staren anderhalf uur uit het raam, wetende dat het inmiddels al heel wat jaartjes geleden is dat er een olifant is gesignaleerd.. Tsja, je weet maar nooit :) maar helaas, het blijft doodstil beneden, en dus spelen we maar wat spelletjes om ons toch nog te vermaken. Na deze spannende ervaring lopen we weer terug naar ‘t dorp, waar we ons voor de avond (helaas) moeten opsplitsen in twee groepen. Lien houdt ons gezelschap en we krijgen een heerlijke maaltijd voorgeschoteld :) jammer genoeg zondert de familie zich een beetje af, maar als Lien na het eten wat Engelse boekjes laat zien komen ze al wat meer los. De rest van de avond zijn we druk met elkaar de taal leren: zij leren ons wat basiswoordjes Laotiaans (ik kan nu eindelijk tot tien tellen, yes) terwijl wij de kinderen helpen met wat Engelse woorden. Wel grappig :) had me eigenlijk tot dat moment niet gerealiseerd hoe ongelooflijk lastig het voor ze moet zijn om Engels te leren, aangezien het een heel ander alfabet betreft! Omgekeerd ziet het Laotiaanse alfabet er echt uit als iets wat ik nooit ga begrijpen, dus vind het echt knap dat al die mensen hier tegenwoordig zo goed Engels kunnen. De volgende dag gaan we weer gezellig met z’n allen op pad en lopen we weer een heel stuk door het park. Dit keer wat meer ‘echt’ door de jungle, tof! We hebben gewed dat de eerste die valt tijdens de tocht moet trakteren op een biertje, en jawel, het is de enige man binnen de groep die als eerste onderuit gaat… Proost! Bij de lunch zwemmen we wat en kan Martijn z’n geluk niet op als hij z’n nieuw gekochte hangmat (1 dollar, kan je ‘t toch niet voor laten liggen?!) ergens op kan hangen. We chillen lekker terwijl de gidsen de lunch bereiden, en na de lunch is het alweer tijd om te gaan: we willen morgen starten met de ‘motorbike loop’, dus moeten we vanavond nog Thakhek zien te bereiken! We nemen afscheid van Lien, die helaas niet met ons mee kan vanwege haar geplande vlucht naar huis, en gaan met z’n vieren weer verder. Vanuit het dorpje vlakbij het park lukt het Alicia en Justine een lift te regelen naar de openbare weg, waar we ongeveer een half uur zwaaien met ‘Thakhek’ op een briefje totdat iemand zo aardig is ons mee te nemen achterin z’n pick up tot het volgende dorp een heel stuk verderop :) Wanneer we daar uitstappen komt er een man naar ons toegerend die zegt dat de bus naar Thakhek klaarstaat. Geen idee hoe ‘ie weet dat we daarheen moeten, maar wat een timing! Eenmaal aangekomen in Thakhek is het al donker en lopen we voor het eerst tegen ‘t feit aan dat werkelijk alle hotels vol zitten.. Oei! Na lang doorzeuren bij één van de hotels blijkt er toch nog een kamer vrij, waar we een extra matras in mogen leggen. Gered!

De volgende morgen pakken we onze spullen voor de aankomende vier dagen, en huren we twee scooters. Allebei manueel, dus er moet eerst even een rondje geoefend worden… Gelukkig blijkt het super makkelijk en kunnen we, gewapend met een kaartje met de route, op pad! Zin in :) De eerste stop is in de Buddha cave, een, verrassend genoeg, grot met boeddha’s. Niet zo heel spannend, en ‘t is bloedje heet, dus we besluiten gauw door te touren naar de volgende stop: een meertje, voor een heerlijke duik! Inmiddels heeft Marc uit Spanje zich gezellig bij ons aangesloten. We lunchen met heerlijke noodle soup, en komen er daarna achter dat ‘t al best wel laat is. We hebben de eigenaar van de scooterverhuur, mister Ku, zo’n honderd keer beloofd niet in ‘t donker te rijden, maar we willen de volgende grot toch ook niet overslaan, en ach..we zijn toch vast voor ‘t donker wel op de eindbestemming van de eerste dag. De volgende grot is ‘n stuk mooier en groter, en zeker wel de moeite waard. Sowieso rijden we de hele dag al in een prachtige omgeving, omringd door super spitse bergen, echt super genieten om hier te rijden, met allemaal leuke mensen :) Na de grot kunnen we lekker doorrijden, bewonderen we de zonsondergang vanaf de bergen en, gek genoeg, wordt ‘t dan toch echt donker. En nee, we zijn er nog lang niet… De weg wordt steeds slechter en aan straatverlichting doen ze hier helaas niet! Laat ‘t mister Ku maar niet horen! Een flink lange hobbelige weg later komen we veilig en wel aan in ons eerste guesthouse. Super schattige huisjes, lekker eten (Franse frietjes mét mayonaise, mmmm), een kampvuur.. Zelfs een jeu-de-boules-veld ontbreekt niet, dus onze Franse maatjes kunnen hun geluk uiteraard niet op ;-) ‘t is een leuke avond rond het vuur, muziekje en biertje erbij.. Fijn!

De volgende dag vertrekken we wederom ietsje te laat (oeps) en belanden we al gauw op de zogenoemde ‘route de malade’ waar we vooraf al heel wat keren voor waren gewaarschuwd: een 4-uur lange onverharde weg met heel, heel veel gaten en los zand. Gelukkig zijn Martijn en die meiden scooter-masters en bereiken we het einde van deze weg zonder kleerscheuren, terwijl veel mensen aangaven dat vallen ‘part of the experience’ zou zijn. Ha, niet voor ons!! :) De natuur is super bijzonder hier, met allerlei grote vlaktes water met bomen er midden in. Nog nooit zoiets gezien! Na dit deel van de rit lunchen we lekker met gegrilde kip (terwijl de sandwiches die we hebben meegenomen liggen te verpieteren in de tas…kip gaat voor, altijd) en oefen ik een klein stukje met rijden. ‘T gaat best goed, alleen moet ik elke keer met terugschakelen kijken waar ‘t pedaal precies zit en fluistert Martijn me af en toe de hoognodige aanwijzingen toe (als in: ‘remmen’. Best belangrijk). Ik besluit dat het rijden toch meer voor Martijn is weggelegd, en bovendien begint ‘ie na dat half uurtje achterop al te piepen over pijnlijke benen, dus we wisselen weer van plek. We zoeken ons hopeloos naar de hotsprings, die of goed verstopt zitten, of droog staan vanwege het seizoen. Veel meer dan een plasje water konden we namelijk niet vinden.. Maar ach, de omgeving is mooi genoeg :). We kiezen een dorpje uit om te overnachten, maar hoe lang we ook rijden, het betreffende dorpje komt maar niet in zicht… Bij navraag blijken we veel te ver te zijn, en een uur geleden al het dorpje voorbij te zijn gereden. Aangezien daar een waterval zit die we volgende dag graag willen zien moeten we wel terug. En dus komen we dag twee iets later dan gepland aan op onze slaapplek. Uiteraard in het donker! Onderweg zien we nog een super toffe zonsondergang, is het verkeerd rijden toch nog ergens goed voor geweest :)

Derde dag van de loop besluiten we ‘s ochtends eerst de waterval te bezoeken. De heerlijke Laos-luiheid wordt weer bevestigd wanneer we een gids willen huren (‘t schijnt lastig te vinden te zijn, dus voor ons waarschijnlijk onmogelijk), maar de gids zelf ons vertelt dat het tegenwoordig goed aangegeven staat en ons een dikke korting geeft op entree zonder gids. Kan hij weer verder met z’n tukkie op de vloer :) Weg blijkt inderdaad prima te vinden, en ‘t is een leuk tochtje door ‘t bos, lekker een beetje klimmen erbij ook. Martijn en Justine nemen de alternatieve route over de rotsen, tot grote frustratie van Justine haar broek… Waterval is chill en lekker verkoelend, waardoor we iets te laat terugkeren naar de scooter en moeten haasten voor onze volgende bestemming: de Konglor-grot. Deze grot kun je alleen bezoeken met de boot, en ‘t is echt super vet. Omdat we redelijk laat zijn, zijn we de enige bezoekers en zodra je de ingang verlaat vaar je echt in ‘t donker-donker. Echt helemaal zwart :) voelt een beetje als de Efteling, haha. Na een tijdje varen stappen we uit en lopen we een stukje door de grot, om vervolgens weer een stuk verder te varen. De gids heeft alleen een hoofdlamp waarmee hij op het water schijnt, en af en toe heb je het echt gevoel dwars op de muren af te varen. Al met al heel tof! Na de grot besluiten we onze (wat we toen nog dachten) laatste avond met z’n vieren door te brengen bij mensen thuis in een dorpje vlakbij. We krijgen een heerlijke maaltijd voorgeschoteld en de vader drinkt er gezellig eentje mee. Na het eten houden de kinderen en oma (denk ik) ons gezelschap en gaan we op zoek naar een spelletje die we allemaal kunnen spelen. Dat resulteert in een avondje kaartje-blazen, waar zowel kind als oma vrolijk aan mee kunnen doen. Oma neemt af en toe zelfs een slokje likeur als het haar beurt is (kind uiteraard niet ;)). Super leuk, en ik blijk er nog goed in te zijn ook (grapje natuurlijk). Als er een insect op m’n been blijkt te zitten (vind ik altijd zo leuk), pakt het kindje het van me af, gooit ‘m op het vuur, waarna oma ‘m lekker opknabbelt. Zo kan het natuurlijk ook… De volgende dag vertrekken we lekker op tijd (ook voor ‘t eerst) en genieten van de super mooie omgeving in het ochtendlicht. Wat een prachtig land is Laos! We scheuren over de hoofdweg terug richting Thakek, en komen er begin van de middag aan. Einde loop! Vies van de uitlaatgassen besluiten we toch te gaan voor een massage – vier dagen scooterrijden/achterop zitten ga je toch wel voelen in de spiertjes.. We worden in prachtige massage-pyjama’s gehesen en genieten van de lekkere massages van dubieuze (deels) vrouwelijke masseurs. Hoewel Martijn en ik gepland hadden nog een dagje te blijven omdat Martijn hier wilde rots klimmen, blijkt dit toch niet zoals verwacht (alleen maar een ochtend en niet echt de bergen in), dus we besluiten de traditie voort te zetten en die meiden te volgen richting zuid Laos. Gelukkig zijn we elkaar nog lang niet zat en hadden we al helemaal geen zin om afscheid te nemen :). De bus blijkt een local bus met (verrassend genoeg) teveel mensen en te weinig stoelen. Martijn moet genoegen nemen met een plastic krukje in het gangpad. Dat wordt een lange nacht..gelukkig valt het mee en hebben we binnen een uur gewone zitplekken. We hebben best honger maar geen eten (slim), dus wat een geluk als er ineens een gegrilde kip door het busraam heen komt vliegen… Inclusief sticky rice, jammie! ‘S ochtends komen we brak aan in het zuiden, worden we opgelicht door een nep taxi chauffeur en nemen we de boot richting Don Det, onderdeel van de ’4000 Islands’ in de Mekong. Wat je hier kunt doen? Helemaal. Niets. :) We huren voor 3 dollar per nacht een bungalow aan de rivier, uiteraard inclusief hangmat! Dankzij Martijn z’n aangeschafte hangmat en z’n nieuw vergaarde knooptechnieken schommelen we binnen de kortste keren gelukzalig op ons balkon, terwijl onder ons mensen zich zwetend in de mega hitte uitsloven in kayaks. Ha, ons niet gezien! Blog wordt ondertussen een beetje lang dus zal dit deel kort houden, aangezien we weinig meer hebben gedaan dan eten en drinken op fijne terrasjes in de zon aan het water :). Daarnaast hebben we twee dagen een fiets gehuurd om twee verschillende watervallen te bekijken. De tweede bleek nogal ver van huis, en we hadden onze buurman gezellig mee, die echt leuk en aardig was maar non-stop stoned en daardoor niet vooruit te branden op z’n fietsje – niet zo fijn, midden in de bloedhete zon, wetende dat je nog een paar kilometer te gaan hebt… De avonden vullen kosten wat meer moeite in Laos, aangezien alles volgens de wet om 23.00 dicht moet, en er af en toe geen mens te bekennen is.. ‘T enige nadeel van laagseizoen. De laatste avond met z’n vieren (en nu echt) kopen we onze eerste fles wijn in tijden, genieten! Daarna chillen we nog even op het strand. De volgende dag kunnen we ‘t echt niet langer ontkennen en wordt het tijd om afscheid te nemen van onze Franse toppers. Wij blijven nog een dagje, zij moeten door naar Cambodja. Heleboel tranen, en een stomme dag! Martijn maakt nog met een paar gasten een boottochtje, ik heb werkelijk geen zin om iets uit te voeren… Gelukkig is Frankrijk dichtbij, dus een reünie zal zeker snel volgen :)

De volgende dag is wederom een minder leuke: tijd om Laos alweer te verlaten. Op naar Bangkok, waar we een visum en vlucht moeten regelen voor ons volgende avontuur: Myanmar. Oprecht met pijn in ons hart steken we de grens over… Wat een prachtig land, heerlijke cultuur, mooie mensen – met het altijd vrolijke ‘sabaidee’ (hallo) & ‘kap chai lai lai’ (heel erg bedankt) – we gaan zeker nog een keer terug!

Inmiddels wederom een boek volgeschreven, nog een Myanmar en Nepal hoofdstuk te gaan, en dan ben ik weer up to date. Zal m’n best doen in de tijd die we nog hebben :) Hoop dat er in Nederland nog steeds warmte-records worden gebroken, of dat er tof schaatsweer in aantocht is voor de kou-liefhebbers!

Veel liefs van ons x

Ps1. And Alicia & Justine: Thank you again (can’t say it enough) for our lovely time together. You are the best, and we really miss you!
Ps2. Hiep, hiep..HOERA! Happy birthday to het allerbeste reismaatje & vriendje ter wereld :)

En voor de mensen zonder Facebook, nog wat leuke foto’s gemaakt door Alicia:

Het bericht Happy, happy Laos verscheen eerst op Asian Roads.

De volgende dag besluiten we dat het wel heel schandalig is om helemaal de hangmat niet uit te komen en maken we een tripje naar een uitkijkpunt, waar je super mooi de omgeving kunt bekijken (verwacht je niet, bij een uitkijkpunt). Ergens op de weg ernaar toe moet nog een grot te vinden zijn, maar wij extreem goede weg-vinders zien veel rotsen maar geen grot, helaas. Ach ja, de hangmat roept ook weer, dus we moeten terug! ;) De dag erna besluiten we onze spullen achter te laten en een kleine trektocht te maken richting een dorpje in de buurt, samen met de Amerikaanse Matthew. Normaal gesproken ongeveer 2 uur lopen, maar verdwalen is iets waar wij bijzonder goed in zijn, en dus verdubbelen wij onze reistijd. Tsja, misschien handig als de bordjes die de weg wijzen ook daadwerkelijk op relevante plekken waren neergezet…(altijd lekker om iemand anders de schuld te geven). Maar ach, zo zien we ook nog eens wat van de omgeving ;) Vele rijstvelden, riviertjes én bloedzuigers later komen we dan toch echt aan in ‘t dorpje waar we naar op zoek waren. Er is een leuk guesthouse met een super lieve eigenaresse, die om alles heel hard moet giechelen (ik hou niet van dat woord, maar het was echt giechelen :p). We willen eigenlijk bij haar thuis slapen, maar als we haar moeten geloven is haar vader echt de snurk-kampioen van Laos, dus besluiten we toch maar voor de ‘gewone’ guesthouse-kamers te gaan. De rest van de middag lopen we lekker een beetje rond, maar de mensen staren hier echt dwars door je heen en we voelen ons niet echt bijzonder welkom. Voel me sowieso wel een beetje opgelaten als we met z’n drieën onderuitgezakt in hangmatten liggen met een drankje en vervolgens het halve dorp voorbij komt sjouwen met veel, veel te zware spullen om hun hoofden gebonden. ‘S avonds eten we gezellig een lekker Laotiaans maaltje met de eigenaresse. Die nacht worden we fijn in slaap gewiegd door een complete familie aan vechtende en grommende honden. Mmm, laat dat toiletbezoekje (buiten, voor de duidelijkheid) maar even zitten…

De volgende dag na een lekker pannenkoek-ontbijt gaan we vol goede moed op zoek naar een aantal watervallen hier in de buurt. Een half uur later staan we midden in de jungle, zitten we wederom onder de bloedzuigers, maar -je raadt het vast al- geen waterval te bekennen! Wij hebben in ieder geval ons talent ontdekt! Nu nog bedenken hoe we hier ons brood mee kunnen verdienen… We besluiten terug te lopen (al met al zijn ‘t toch steeds leuke tochtjes, omgeving is prachtig namelijk, dus we vermaken ons prima) en terug in ‘t dorpje vertellen we enthousiast over hoe mooi we de waterval vonden… De weg terug naar Muang Ngoi vinden we zowaar in één keer, jawel, en we worden de hele tocht vergezeld door een lief hondje. Ik heb nog een stuk oud brood, waarvan ik af en toe een stukje aan ‘m (of haar?) geef. De kleine stukjes worden gelijk opgegeten, maar de grote stukken worden bewaard net zolang tot er een goede schuilplaats is gevonden, om ze vervolgens daar te begraven. Super schattig :) Terug in Muang Ngoi lunchen we samen met onze nieuwe Franse buurtjes (Alicia en Justine) die ‘t lef hadden onze hangmat te stelen toen wij een nachje weg waren…maar we gunnen ze toch ‘t voordeel van de twijfel (grapje natuurlijk). Martijn blijkt ze al eerder te hebben ontmoet in Hoi An in Vietnam, maar zowel die meiden als Martijn is dit weer vergeten. Indruk gemaakt dus. Rest van de dag genieten we nog lekker van het niks doen, wat een paradijsje is het hier!

De dag erna wordt het dan toch echt tijd om de rest van Laos te verkennen. Samen met Alicia, Justine en Matthew nemen we de boot richting Luang Prabang. Boottochtje duurt de hele dag maar we vermaken ons prima met lezen, spelletjes en golven ontwijken (bijna gelukt). Aan ‘t eind van de dag komen we aan in Luang Prabang. Best een grote stad, maar wat een rust! Ik vergaap me alvast aan al die prachtige oranje-geklede monniken die door de stad lopen…kan ik wel dagen naar kijken :). We eten met z’n vijven en drinken daarna nog wat Lao Lao-cocktails (ricewine) in de stad. Proost! De nacht die volgt is één groot feest, aangezien de eerste voedselvergiftiging een feit is! Ik breng de hele nacht in de badkamer door – maar zal jullie uiteraard de details besparen. De volgende dag lig ik de hele dag gevloerd op bed, terwijl Martijn mij af en toe voorziet van water of een sapje, en in de tussentijd alvast wat van de stad bekijkt, geniet van een massage en voor de allereerste keer voldoende moed heeft verzameld een rondje te hardlopen. ‘S avonds moet ik toch echt iets binnen zien te krijgen, en we besluiten naar ‘t meest dichtstbijzijnde restaurant te gaan – jammer genoeg veel te chique, maar het moet maar. Nog voor ‘t eten wordt opgediend ga ik half van m’n stokje, spuug ik bijna over het chique tafelkleed heen en moet Martijn me naar huis brengen, waarna hij vervolgens de zware taak op zich heeft niet één, maar twee gerechten op te eten. Heel vervelend.. De volgende dag voel ik me iets beter & besluiten we met z’n vijven een dagje in ‘t zwembad door te brengen, lekker! Beter dan m’n bed, en kan alsnog een beetje bijkomen :) Die nacht bereikt de voedselvergiftiging (een beetje vertraagd) ook Martijn en hebben we wederom een leuke nacht! Volgende dag voelen we ons beiden gelukkig een stuk beter, en huren we met een groep mensen uit ons hostel een scooter om de watervallen in de buurt te bekijken. Wij kiezen uit vijf scooters natuurlijk degene uit die na een kwartier al een lekke band krijgt, en we zijn helaas net een stuk uit de stad… Zwetend in de hitte duwen we (ok, ik deed meer alsof) de scooter een stuk terug naar de bewoonde wereld, maar er blijken echt 10 gaten in te zitten dus er moet een nieuwe binnenband in. We vinden gelukkig iemand die ons in een pickup naar een garage kan brengen en een half uur later zijn we dan toch weer op weg! De watervallen blijken echt super mooi, ‘t water heeft echt een hele bijzondere kleur blauw. Halverwege is een plek waar je super lekker kan zwemmen, en vanaf een touw ‘t water in kan slingeren. Martijn ook weer in z’n element :) we blijven daar een tijdje hangen (figuurlijk…) en op een gegeven moment zijn er bijna geen andere bezoekers meer, en de omgeving is met de lage zon echt super mooi. Die avond eten we gezellig op de beroemde nightmarket en drinken we daarna nog wat drankjes in ‘t ook al beroemde ‘Utopia’ aan het water. De volgende ochtend staan we om 5 uur langs de kant van de weg om de processie bij te wonen waarbij monniken met hun bedelschalen eten ontvangen van de lokale bevolking. De monniken hier mogen namelijk geen aardse bezittingen hebben, en zijn dus aangewezen op giften van hun landgenoten. Het eerste deel van de processie bestaat vooral uit ons verbazen over de ongemanierdheid van zoveel toeristen die hun camera met flits en al op de neuzen van monniken duwen, pff.. Na een tijdje zijn echter alle andere toeristen verdwenen en komen er toch nog een hoop monniken aan, en in de stilte van de ochtend is het toch wel heel speciaal om te zien. Sowieso bijzonder dat mensen daar trouw staan om 5 uur ‘s ochtends met een pan rijst, om dit vervolgens uit te delen. Na ons ontbijt nemen we voor eventjes afscheid van Justine en Alicia, die op de bus stappen richting Vang Vieng. Wij willen nog wat meer van de stad zien en beloven ze de dag erna te komen opzoeken. Rest van de dag lopen we dus lekker rond in de stad en bekijken we een hoop tempels. De monniken in de tempels zijn voornamelijk ‘student-monniken’, aangeduid met de term ‘novices’. Een groot deel van hen zal na hun tijd in de tempel een hele andere richting op gaan. Sommige novices willen maar al te graag hun Engels oefenen, en staan daarom open voor een gesprek met bezoekers van de tempel. Leuk, wij willen wel wat meer weten over hun leven, en ook: waarom hebben de verschillende monniken/novices verschillende kleuren oranje aan? Duidt dit op een verschil in status of de fase van de opleiding? Eén van hen wil ‘t ons maar al te graag uit te leggen en begint ons plechtig te vertellen…dat al die verschillende kleuren allemaal geen enkele extra betekenis hebben. Ha, dat hadden we niet aan zien komen toen we ‘m zo plechtig aan z’n verhaal hoorde beginnen. Matthew wordt nog even aan het werk gezet door een Laotiaan die een liefdesbrief heeft geschreven, en deze maar al te graag grammaticaal laat checken door een native Engelstalige. Super schattig, hoe graag ze dit willen leren :) Al met al is Luang Prabang wel echt een leuke stad, met veel cultuur, mooie natuur in de buurt en super veel leuke restaurantjes enz. Ongetwijfeld een aanrader!

Zoals beloofd stappen we de volgende morgen, samen met Matthew, in de bus naar Vang Vieng. We zitten lekker comfortabel en rijden wat rondjes door de stad, tot de chauffeur zegt dat we nog -’1 more’- iemand moeten ophalen. Die ene persoon blijkt een tuk tuk volgepropt met Duitsers, jawel, moet wel passen! Een half uur daarna blijkt de bus kapot en moeten we weer terug – ik ga de Connexxion nog waarderen op deze manier :). Een nieuwe bus later zijn we dan echt op weg, en onderweg genieten we echt van een fantastische bergachtige omgeving..geweldig! In Vang Vieng worden we weer fijn herenigd met onze Franse maatjes, waarmee we die avond de jungle party bezoeken. En met een jungle bedoelen ze in Vang Vieng twee potplanten die iets weg hebben van palmbomen. Ach ja, er zijn veel leuke mensen en ‘t is een super gezellig feestje. ‘S nachts halen we een hamburger die Martijn extreem gelukzalig kijkend op eet, na iedere hap benadrukkend dat het echt, echt, echt de beste burger is die ‘ie ooit gegeten heeft. Kan door de alcohol komen..maar vooruit, lekker is ‘ie zeker ;). Volgende dag slapen we lekker uit en huren we ‘s middags samen met die meiden en met een groep Israëliërs een scooter. Vang Vieng wordt omringd door karstgebergte, super spitse bergen, echt geweldig mooi. We bezoeken een grot, waar je echt volledig doorheen kunt lopen/klimmen, met alleen je zaklamp, heel tof! :) Daarna koelen we lekker af in de Blue Lagoon, die verre van blauw is, maar wel lekker! Er zijn wederom bomen en touwen om vanaf te springen/slingeren, dus wat wil een mens (Martijn) nog meer?! Die avond chillen we lekker met z’n tweeën in één van de vele hoogstaande restaurants die Vang Vieng rijk is (niveautje kipschnitzel met patat), maar waar ze non-stop Friends uitzenden: dat vind ik dan weer leuk :)

De volgende ochtend nemen we samen met Alicia, Justine en Lien, een lieve Belgische die we in Muang Ngoi al ontmoet hadden, de bus naar de hoofdstad van Laos: Vientiane. Daarover meer in het volgende blog – die ik vandaag nog zal uploaden, als de internetverbinding een beetje meewerkt!

Alles goed in Nederland..?

Kus van ons x

Het bericht Het hangmat- & tempelparadijs verscheen eerst op Asian Roads.

De volgende ochtend worden we lekker vroeg gewekt en verbazen we ons voor de zoveelste keer over het tijdstip waarop het leven hier begint. Als we om 6 uur opkijken is iedereen al druk met koken, groentes snijden en wassen. Naast ‘ons’ bed staat een ton met indigo-kleurstof (volgens mij komt ‘t van bessen af) waarin hun klederdracht wordt gekleurd. Wel grappig om te zien :). We ontbijten met (jawel) rijst en zijn na het verkoopuurtje twee armbanden, een soort portemonneetje en een gek fluitje rijker (dus thuisfront, bereid jullie maar vast voor op wat super toffe souvenirs!). Ik geef ‘t kleine meisje een van mijn eigen armbandjes, die zo groot is dat ‘ie continue d’r arm afvalt, maar ze is er heel blij mee :) De rol koekjes die we achterlaten valt nog meer in de smaak! En, wat ook leuk is: m’n camera doet het weer nadat ik ‘m heb gereset..FIJN! We besluiten terug te lopen richting Sapa, wat nog een best pittige 4-uur durende tocht is in de felle zon en voornamelijk bergop. Dat gaan we voelen morgen in de kuiten… Martijn koopt nog een prachtig telefoonhoesje van een bejaarde Hmong-vrouw zonder tanden. Je kunt ‘m zelfs om je nek hangen…wat een aanwinst! Bij aankomst in Sapa nemen er afscheid van onze lieve gidsen en krijgen er nog een armbandje en fluitje bij, yess! Maar jeetje, wat was dit bijzonder om mee te maken! Voor heel eventjes van zo dichtbij deel mogen uitmaken van deze familie.. ongetwijfeld één van de hoogtepunten van onze reis tot nu toe :)

De volgende dag zou de bus naar Dien Bien Phu, een plaatsje vlak bij de grens met Laos, ons om 8.30 oppikken bij ons guesthouse. Om 8.30 blijkt de bus een uur vertraagd vanwege een landslide. Om 9.30 blijkt de bus ons guesthouse niet te kunnen bereiken vanwege een festival in de stad. We worden in alle haast achterop de scooter naar het busstation gebracht, waar we in een bus vol locals worden gepropt. Ik zit op een geïmproviseerde zitruimte naast de chauffeur waar eigenlijk toch niet echt plek is voor m’n benen… Na een paar uur stappen we een paar mensen uit en kunnen we lekker gaan zitten. Helaas niet voor lang, want we worden er bij een busstation uitgegooid. Na twee uur wachten vertrekt de volgende bus, samen met onze backpacks en héél veel bagage op het dak, maar ook vooral in de bus. Een of ander opgefokt mannetje blijkt het beheer te hebben over al deze pakketten en is continue super druk met alles verplaatsen en op de juiste plek te leggen. We rijden een uur lang rondjes rond het busstation, halen nog meer pakketjes op, rijden weer naar het busstation om iemand anders op te halen, vervolgens dezelfde weg weer terug om te tanken..super efficiënt. De bus begint langzaam aan vol te raken, maar dit blijkt het moment om erachter te komen dat ‘vol = vol’ in ieder geval niét van toepassing is op het Vietnamese busverkeer. Mensen lijken hier echt hun complete inboedel mee te slepen in de bus, bizar! Ondertussen wordt de weg steeds slechter en slechter en rijden we maximaal 20 kilometer per uur, terwijl de chauffeur drukker is met z’n telefoon (geen volk dat zóveel belt als de Vietnamezen) dan met het besturen van z’n busje en ons regelmannetje steeds opgefokter raakt. Zo’n 250 kilometer lang rijden we op een weg die eigenlijk geen weg mag worden genoemd, lijkt wel alsof ‘ie net is uitgegraven..extreme kuilen, zandhopen, langs steile afgronden..genieten! Ondertussen valt er wat bagage van het dak en is onze regelmeneer nog meer van slag. We staan nog een uur te wachten voor een random slagboom, en komen uiteindelijk 14 uur later (in plaats van de beloofde 8 uur) aan in Dien Bien Phu. Aah, wat zijn we blij om uit die bus te kunnen!

De volgende dag brengen we door in Dien Bien Phu, waar we twee uur zoeken naar ontbijt en uiteindelijk eindigen met pizza en bier (dan maar gelijk goed fout), en drie uur zoeken naar een plek om een scooter te huren (de aanhouder wint). In Dien Bien Phu hebben tijdens de Franse tijd heel wat veldslagen plaatsgevonden, en het is de plek waar de Fransen uiteindelijk zijn verslagen. We bezoeken de A1 Hills, een gebied waarin deze veldslagen plaatsvonden, en bekijken één van de grootste oorlogsmonumenten uit Vietnam. Daarna rijden we nog wat rond in het stadje, maar er blijkt niet zo heel veel te zien. ‘S Avonds eten we gegrilde eend op straat met een Frans/Chinees stelletje, en worden vervolgens door de eendenverkoper uitgenodigd om mee te gaan naar zijn huis. We mogen met zijn gezin mee eten en drinken, en proberen met gebarentaal een soort van gesprek te voeren..best lastig! Maar wel super leuk om mee te maken, en om weer te zien hoe gastvrij de Vietnamese/Aziatische cultuur in elkaar zit. Daar kan Nederland nog heel wat van leren :) En dan wordt het tijd voor ons laatste nachtje in Vietnam.. Wat vliegt de tijd!

Om 6 uur de volgende ochtend vertrekt onze bus richting de grens, en bij het instappen van de bus zakt de moed ons al in de schoenen: de gehele vloer van de bus is volgestapeld met grote dozen, waardoor je geen ruimte hebt voor je benen en compleet opgevouwen op je stoel moet zitten. En jawel, deze busrit overtreft met gemak de vorige… Mensen zitten bij elkaar op schoot (locals bij toeristen, dus helemaal niet ongemakkelijk), hangen uit de deurpost omdat er letterlijk geen plek meer is, een scooter wordt op het dak gehesen.. Net als je denkt ‘nu kan er écht echt echt niks meer bij’ stopt de bus weer en proppen mensen zich er gewoon in. Wij proberen af en toe op onze stoel te staan om zo nog enigszins onze bloedsomloop een kans te geven… Bij de grens redden we het leven van een Britse en een Amerikaanse gast die met hun handen in ‘t haar zonder dollars (en geldautomaat) aan een visum moeten zien te komen – slim! We laten Vietnam achter ons en betalen niet alleen voor ons visum, maar ook voor een mannetje die onze temperatuur opneemt. Logisch :) Eenmaal de grens over worden we welkom geheten met megagrote billboards met daarop de slogans ‘Life is sunshine without drugs’ en ‘Drug bring sadness and pain’.. Prachtige levensmotto’s, goed over nagedacht. We komen erachter dat de plaats waar we in de eerste instantie naar toe willen meer een soort overstappunt blijkt te zijn voor truckers, met veel prostitutie en HIV (mm, dat klinkt gezellig he?). Een groot deel van onze busgenoten blijkt er in Muang Khua uit te gaan, een plekje aan de rivier vanaf waar je met de boot verder kunt reizen. Ah, dat willen wij ook wel! Maar: we hebben geen geld. Onze dollars zijn uitgeleend (slecht plan) en de Lonely Planet vertelt ons dat we bij het bezoeken van Muang Khua vooral moeten zorgen dat je ‘loads of money’ bij je hebt, aangezien er in de verste verte geen geldautomaat aanwezig zou zijn. We zijn dan ook héél erg blij dat een busgenootje heel hard ‘ATM!’ roept op het moment dat we het stadje binnen rijden. Whieee, gered! ;) We vluchten de bus uit en chillen de rest van de dag in onze eerste Laos-bestemming. Fijn om hier te zijn!

En zo kwam er alweer een einde aan ons Vietnam-avontuur! Al met al echt een geweldige ervaring en een heel fijn begin van onze reis. Zoveel mooie en bijzondere natuur, indrukwekkende steden, diversiteit, gastvrijheid, rijke geschiedenis en heerlijk eten. We hebben echt super erg genoten van dit land en het voelt gek om ‘t alweer te verlaten! Helaas heeft het toerisme er in de loop van de tijd voor gezorgd dat de mentaliteit behoorlijk is veranderd, waardoor ze nu (in toeristische gebieden) vooral héél erg uit zijn op je geld. Laos schijnt op dat gebied nogal te verschillen, dus we zijn heel benieuwd en kijken enorm uit naar wat dit land ons voor moois zal brengen! :) Volgende keer meer! Hoop dat in Nederland ook alles goed gaat?!

En voor de mensen die geïnteresseerd zijn in de historische verhalen achter de plekken die we bezoeken: Martijn houdt ‘t allemaal bij op historischereizen.wordpress.com. Super interessant – allemaal lezen dus :-)

Liefs van ons x

Het bericht Een nachtje bij de Black Hmong verscheen eerst op Asian Roads.

Na onze driedaagse scootertocht eten we ergens bij het station van Nha Trang voor veel te veel geld in een fout Russisch restaurant, en stappen we vervolgens op de nachttrein richting Hoi An. Terwijl we van te voren stiekem altijd even bang zijn voor naar zweet-stinkende of snurkende medepassagiers, blijken deze allebei niet aanwezig. Wat wel? Een huilende baby. De. Hele. Nacht. Waar Martijn thuis nog geen boek kan lezen als ik iets te hard typ op m’n toetsenbord, zo makkelijk slaapt hij door het gegil van deze duivel van een baby (sorry) heen. In een hokje van 2 bij 2, toch knap. Ik daarentegen betaal 20 euro voor een nacht zonder slaap plus migraine-aanval de volgende dag, koopje! In Hoi An aangekomen snel ontbeten en toen gelijk m’n bed weer ingekropen. Martijn verkent alvast de stad :) ‘s Middags lukt ‘t me eindelijk om me uit bed te slepen en doen we nog een rondje door de stad. Hoi An blijkt een super schattig en relaxt dorpje, met mooie gele huisjes, maar helaas wel op en top toeristisch. In ieder geval kledingmakers en restaurants genoeg! Martijn kan z’n geluk niet op, want we vinden eindelijk een betaalbare massagesalon. ‘s Avonds een aantal regionale Vietnamese gerechten geprobeerd, waaronder ‘Banh Xeo’, ook wel de gelukspannenkoek genoemd, lekkerrr! Biertje erbij, kost hier wel 14 cent per glas, doe mij er dan ook maar eentje! (Ik vind ‘t al best lekker, Martijn z’n hoofddoel van de reis is bijna bereikt ;)). Volgende dag brengen we een bezoekje aan My Son, een tempelcomplex wat qua stijl o.a. lijkt op ‘t Cambodjaanse Angkor Wat maar door de oorlog grotendeels is verwoest, echt zonde! Gids weet er veel over te vertellen, dus wel heel interessant. ‘s Avonds nog even virtueel op visite bij de verjaardag van zus Raphaella :) Martijn drinkt nog wat 14-cent biertjes met Tim, jongen die we in Da Lat hebben leren kennen. Mensen die, net zoals wij, van zuid naar noord reizen doen allemaal ongeveer dezelfde plekken aan (origineel als wij toeristen zijn) met als gevolg dat je ze steeds op de meest onverwachte momenten weer tegenkomt, super leuk :).

Volgende ochtend om 4.30 de wekker! Terwijl Martijn zich nog een keer of honderd omdraait in z’n bed breng ik de ochtend door in een vissersplaatsje vlakbij Hoi An, in het gezelschap van een professionele fotograaf. Terwijl wij om 5.30 een kop koffie/thee proberen op te drinken zonder in slaap te vallen, zit heel het café vol met mannen die super fanatiek met elkaar aan ‘t kaarten zijn. Lijkt wel alsof ze elkaar continue de hersens willen inslaan, ‘t is dat ze er vrolijk bij lachen… en slapen? Da’s blijkbaar niet belangrijk. Gek volkje af en toe :) De workshop is heel leuk, leer een hoop praktische dingen over fotografie in combinatie met de Vietnamese cultuur. De fotograaf legt ons o.a. uit dat privacy hier echt een compleet ander begrip is dan in Europa, en dat ze ‘t hier eigenlijk niet eens kennen. Iedereen leeft hier buiten, woonkamers zijn omgetoverd tot restaurants en niemand kijkt raar op als je zonder iets te zeggen iemand z’n tuin in loopt of even naar binnen kijkt. Het is hier dus relatief eenvoudig om mensen te fotograferen, en ouders blijken er ook geen probleem mee te hebben als je een foto van hun kinderen maakt. Wel goed om te weten, want het fotograferen van mensen blijf ik wel echt lastig vinden om te doen. Maar blijven oefenen dus! In de toeristische gebieden is dit overigens wel meestal een ander verhaal, aangezien ze daar gewoon iets (ofwel geld) van je willen als je een gesprek met ze aangaat. Geef ze ook wel gelijk, maar is soms best jammer!

Bij terugkomst tas ingepakt & op de bus gestapt richting Hué. Stoelen in de bus zijn zo ver doorgezakt dat je wel moet liggen, ook prima, altijd in voor een tukkie ;) Volgende dag in Hué is het feest: acht jaar geleden op deze dag vroeg Martijn mij namelijk op een koude zaterdagavond in de tuin heel schattig of ik misschien z’n vriendinnetje wilde zijn…Jeee, dat moet gevierd worden! ‘s Ochtends lopen we eerst naar de Imperial City, waar je overblijfselen van de keizerlijke stad kunt bekijken. Mooi om te zien, maar ‘t komt echt met bakken uit de lucht en zelfs onze paraplu en poncho’s zien ‘t niet helemaal meer zitten.. ‘s Middags dus maar even in ‘t hotel gechilld, maar ‘s avonds goed geproost tijdens een overheerlijke maaltijd in een Vietnamees/Frans restaurant, mmm! De avond afgesloten in een foute kroeg, waar de DJ’s de meest slechte muziek op de meest amateuristische wijze door elkaar weten te mixen, maar wel super gezellig gehad :).

Volgende dag maken we een tocht door de DMZ (demilitarized zone) onder leiding van mr. Vinh, een oorlogsveteraan. Nu is het zien van al die overblijfselen sowieso al interessant, want het geeft echt een goed beeld van de impact die de Vietnamoorlog op ‘t land heeft gehad. Met de persoonlijke verhalen van Vinh wordt ‘t alleen nog maar ‘echter’. Hij gaf tijdens de oorlog inlichtingen door aan de Amerikanen en heeft zes maanden in een heropvoedingskamp doorgebracht, waar we in Ho Chi Minhstad al veel over hebben gelezen. Wel bijzonder om dat allemaal te horen! We gaan tot 23 meter onder de grond in een tunnelstelsel waar hele gezinnen jarenlang hebben gewoond tijdens de oorlog, en waar zelfs 16 baby’s ter wereld zijn gebracht! Volgende ochtend huren we een scooter en rijden we naar een aantal tombes in de omgeving, meer dan de moeite waard, echt mooi!

Eind van de dag in de stromende regen aangekomen in Dong Hoi, gelukkig hebben we al een hostel geboekt. In Dong Hoi zelf is werkelijk niks te beleven (één keer zelfs uitgelachen toen we vertelden dat we hier naartoe gingen..aardig), maar het ligt vlakbij ‘t Phong Nha Ke Bang National Park, waar je een aantal prachtige grotten kan bezichtigen. Om de massa een beetje voor te (hopen) blijven, zitten we de volgende dag al lekker vroeg op de scooter richting het park (onderweg rijden we langs een man die bovenop een 5 meter hoge paal chillt met een sigaretje, mensen zitten hier echt op de raaarste plekken). Ongeveer 70 km van ons hotel ligt de zgn. ‘Paradise Cave’, wat één van de mooiste/grootste grotten schijnt te zijn. En mooi is het zeker! We zijn vrijwel de enige bezoekers, dus we kunnen lekker rustig rondlopen en alles goed bekijken, heerlijk :) (het lijkt erop dat de grot de rest van de dag nogal leeg blijft, duidelijk laagseizoen, toch leuk dat we al om 7 uur op weg waren!). Op de terugweg een beetje afgeweken van de hoofdroute en daardoor ruim een uur lang over de meest uitgestorven weg gereden die we ooit hebben gezien, dwars door een soort jungle landschap en omringd door steile rotswanden, super vet! (En maar niet teveel letten op al die grote stenen die van de wanden zijn afgebrokkeld en midden op de weg liggen..). Eind van de dag nog even een kijkje genomen op het strand, maar daar blijkt weinig te beleven en er ligt veel rotzooi. De typhoon die hier een week geleden over ‘t land raasde heeft toch behoorlijk wat schade achtergelaten! Daken zijn ingezakt en in sommige gebieden staat werkelijk geen boom meer overeind: allemaal omgevallen of dwars door midden geknakt. Best bizar!

We laten de grotten achter ons en spenderen de gehele volgende dag in de trein richting Ha Noi, op zo ongeveer de eerste dag dat de zon schijnt. Goed getimed! Rustig treinritje blijkt er niet in te zitten, aangezien ze hier door heel de trein televisies hebben hangen waar een geluid uitkomt die zelfs Jaira haar Toppers-op-YouTube-volume ruim overstijgt (héél, heel hard, dus. Als jullie af en toe denken ‘wat horen we toch?’ – het zijn de trein-televisies uit Vietnam). De Vietnamese filmindustrie is trouwens echt briljant. De gehele (anderstalige) film wordt volledig door één vrouw in ‘t Vietnamees ingesproken, waardoor zowel mannen als vrouwen als mummies en monsters allemaal dezelfde vriendelijke, maar emotieloze vrouwenstem hebben..super grappig. Ook hier weer een ‘thuis is nooit ver weg’-momentje wanneer er tegen ‘t eind van de middag SBS 6 Funniest Homevideos wordt uitgezonden, top! Aangekomen in Hanoi eten we wat met een Nederlands/Zwitsers stel en rollen we daarna gauw ons bed in. Morgen richting Ha Long Bay, één van de zeven natuurwonderen. Het vooruitzicht: drie dagen chillen op een cruise in een super mooi natuurgebied, whiee zin in!!

En fijn dat het was! Mooi schip, kamer waarin je vanuit je bed direct uitzicht hebt op de vele rotsformaties (ongeveer 2000 in totaal, maar om Ho Chi Minh te eren houden ze dit aantal op 1969, z’n sterftejaar) waar Ha Long Bay bekend om staat. Ha Long Bay betekent overigens ‘descending dragon’, wat een verwijzing is naar het fantasierijke verhaal achter het ontstaan van het natuurgebied: de rotsformaties zouden een overblijfsel zijn van de rotsblokken waarmee een draak een monster uit de zee heeft verslagen. Geologen denken hier overigens iets anders over :) Hoe dan ook, het is écht heel mooi. Waar je ook kijkt, en hoe lang je ook kijkt, o-ve-ral steken er rotsen de zee uit. Geweldig! De eerste dag bezoeken we een eilandje, waar we naar boven klimmen (we zijn er nu wel achter dat een paar trappen op ‘hiken’ wordt genoemd, een stukje door een bos lopen is gelijk een ‘trekking’..ach, het klinkt ook een stuk spannender!) en mooi uitzicht hebben over de zee. Vervolgens springen we in een kayak en roeien we alsof ons leven er vanaf hangt (nog steeds blaren op m’n handen :p), waardoor we ook de gids niet meer horen roepen die ons graag een grot had willen laten zien. Oeps, iets te fanatiek.. Geen grot dus, maar wel super vet om daar zelf te varen, onder kleine ‘tunnels’ in rotsen door, terwijl de zon ondergaat.. Perfect :) We krijgen een heerlijk diner en drinken lekker wat op het dek met de rest van de groep. Hele gezellige mensen! Tweede dag lekker relaxen op de boot, nog een stuk kayakken (dit keer wel met gids), mmm, ‘t voelt als een soort mini-vakantie in een mega-vakantie :) Rest van de trip bestaat vooral uit veel lekker eten, gezelligheid en een bezoekje aan een grot en een pearl-farm. Bij dit laatste kunnen we zien hoe ze een soort vloeistof in oesters aanbrengen, om het parelgroei-proces te bevorderen, nooit geweten!

Terug in Hanoi vinden we een plekje waar een omaatje voor 15 cent bier tapt uit een vat waar ze zelf zo’n dertig keer in zou passen. We sluiten aan bij een groep studenten uit Bangkok, en ‘t tempo zit er lekker in! (Martijn kan natuurlijk moeiteloos bijbenen, ik ben allang blij dat ik mijn 2-biertjes-grens heb bereikt). Oma weet niet wat d’r overkomt! En wij ook niet; op het moment dat we ineens heel gauw moeten opstaan, de stoeltjes worden opgestapeld en we met z’n allen opgepropt naast elkaar op de stoep moeten staan. Ha: politie in zicht. Super grappig hoe iedereen ineens op de stoep staat en er geen terras meer te bekennen is… Valt vast niet op :). Heel Vietnam staat overigens vol met deze geïmproviseerde terrassen, met overal dezelfde plastic kinderstoeltjes (waar vooral Martijn heel comfortabel in kan zitten), dus als de politie kwaad wil hebben ze in ieder geval nog heel wat werk te verrichten!

De volgende dag lopen we lekker rond in Hanoi, en bezoeken we o.a. de Temple of Literature (waar hordes afgestudeerden in klederdracht non-stop fotoshoots aan ‘t houden zijn, wel grappig), ‘t ‘Hanoi Hilton’; de sarcastische benaming voor een gevangenis die zowel tijdens de Franse tijd als de Vietnamoorlog werd gebruikt, en het museum/mausoleum van Ho Chi Minh. We lunchen met een super lekker stuk vlees van de bbq, mmmm wat kun je heerlijk eten op straat in Hanoi!! Rest van de middag chillen we een beetje in de stad :) ‘S avonds stappen we op de (baby-loze!!) nachttrein richting Sa Pa. Op naar de bergen! Rond een uur of 5.30 worden gewekt door muziek (in hoeverre je een soort extreem hoog vrouwengejank muziek kan noemen), en laten we nu net in de bovenste bedden liggen.. en daarmee pal onder de boxen. Zo, trommelvliezen gescheurd, ook goedemorgen! Tsja, hoort erbij..en levert weer (niet al te interessant, maar oke ;)) voer op voor ons blog. volgende keer meer over Sa Pa en onze laatste dagen in Vietnam! Hoe gaat ‘t in NL?!

Xxxx Martijn en Roana

Het bericht Van zuid naar noord verscheen eerst op Asian Roads.